|
Woensdag 28/1, The Choice 22.15-23.30 uur
Kimmo Pohjonen (Finland)
Eigentijdse accordeon-avantgarde De Finse accordeonist Kimmo Pohjonen (1964) doorbreekt met zijn speelwijze een hoop grenzen. In zijn handen wordt de accordeon voor elke accordeon-hater een geaccepteerd instrument. Wie nog steeds denkt dat de accordeon alleen geschikt is voor de klompendans of het levenslied, heeft nog nooit een optreden bijgewoond van Kimmo Pohjonen. Over de hele wereld heeft hij al miljoenen mensen 'gepakt' met zijn moderne aanpak.
De muziek die hij produceert is niet te labelen. In de spannende soundscapes hoor je evengoed invloeden uit avantgarde als folk, maar ook jazz, wereldmuziek, dance, rock. Pohjonen imponeert met originele klanken, een dynamische performance, ter plekke ontwikkelde effecten en loops, theatrale lichtgolven en surround sound. Drie jaar geleden was hij solo op het International Folk Festival Tilburg. Hij was toen dé revelatie in 013. Dit keer neemt hij, in het kader van het project Kluster Samuli Kosminen mee die ter plekke samples reproduceert door middel van een electronisch drumpad en vervolgens multi-dimensionaal de zaal in laat sturen door geluidstechnieker Heikki Iso-Ahola. Pohjonen is geen doorsnee verschijning. Sikje, hanenkam en op het podium omringd met een keur aan elektronica. Op zijn gezicht zijn microfoontjes geplakt. Hij slaat op zijn accordeon, neemt dat geluid op en samplet het. Zo tovert hij uit de quadrofonische geluidsinstallatie een basissound/ritme, waaroverheen hij melodie speelt en zingt. Hoewel zingen? Hij gebruikt zijn stembanden. Zelf heeft hij het niet over "singing", maar over "voicing". Vroeger speelde hij gewoon accordeon bij tal van bands in zowel rock als folk. In 1996 werd hij op het nieuwe opzienbarende spoor gezet.
In de Twentsche Cournat zei hij daar eens over:
…'Ik zag die gitaristen die allerlei geluidseffecten gebruikten. Ik ontwikkelde een soort van jaloezie. Waarom had ik niet zoiets? Ik wilde dat ook proberen op mijn accordeon. Ik ging naar muziekzaken vragen wat ze voor mij konden betekenen. Met grote ongelovige ogen keken ze me aan. Kom je daar met een akoestisch instrument, dat van zichzelf al klinkt, ga je vragen om elektronische aanpassingen. Het was een heel gezeur. Ik speelde al vijfentwintig jaar accordeon. En vanaf dat moment wilde ik een soort muziek gaan spelen die nog niet bestond. Alles wat er op muziekgebied maar mogelijk was, wilde ik op mijn accordeon kunnen spelen. Het zou eigenaardige muziek worden. Ik kon me eigenlijk ook niet voorstellen dat er iemand naar zou willen luisteren. Ik speelde aanvankelijk gewoon voor mezelf, ik zag het als een soort therapie. Nu geef ik concerten over de hele wereld. Mijn verwachtingen zijn dus in het geheel niet uitgekomen. Integendeel.'… … 'Tot mijn verbazing bereik ik een heel groot uiteenlopend publiek. Laatst nog heb ik voor allemaal funkliefhebbers gespeeld. Ik begrijp niet hoe het kan dat mijn muziek in zoveel verschillende categorieën kan aanslaan. Ik denk er vaak over na. Misschien heeft het wel te maken met het feit dat de accordeon zo'n bekend instrument is. Iedereen weet precies wat die bij een accordeon kan verwachten. En dan doe dingen die haaks op die verwachtingen staan. Misschien is het wel zoiets. Laatst kwam er na afloop van een optreden iemand naar me toe die zei: 'Ik heb altijd een rothekel gehad aan accordeons, totdat jij met zo'n ding op de proppen kwam.'… …'Ik hoor in Helsinki. In de winter ben ik altijd thuis. Dan componeer ik. Die kou heb ik daarbij nodig. Misschien dat ik in zuidelijker streken geen noot op papier krijg. In elk geval denk ik dat mijn muziek heel anders zou worden.'… In het Vlaamse radio-programma Cucamonga anderhalf jaar terug zei Pohjonen:
…When I started to use this amplification I started to explore sounds. And I started to find new techniques and new sounds from the instrument. It was really great to hear that accordion is a perfect percussion instrument. You can get really good hitting sounds and then I can sample myself. If I find a good rhythm I can loop or sample or record myself live and have a kind of rhythmic pattern (…) If I'm happy with that, I can find some other sounds and put some kind of effects for my microphones. I can really get basic sounds from my bellow if I put a really huge low octave effect there. And that was a big thing for me, to find out that with those effects, those electronics and this big instrument, using all those elements together, you can find so many new sounds that I didn't know that there are in this instrument... Samuli Kosminen: percussie/samples
Heikki Iso-Ahola: soundmix
Kimmo Pohjonen: accordeon, stem, techniek Cd: Kluster, Rockadillo ZENCD, Music & Words, 2002
www.kimmopohjonen.com
|
