-door Assie Aukes, foto's Martijn Lieffers-
Op vrijdagavond zette Laroux de toon met een set van fraaie luisterliedjes en pittige dansmuziek. Helaas had de groep naar eigen zeggen niet voldoende kunnen soundchecken en daarom klonken draailier en doedelzak met name in de eerste helft van het optreden nog niet naar behoren. Laroux is een gelegenheidsproject dat nog niet heel vaak is uitgevoerd. Die onwennigheid van de muzikanten met het materiaal was soms merkbaar, maar hoe verder het concert zich vorderde, hoe beter het ging. Veel liederen en dansen waren afkomstig van het album ‘Liever een Pallieter', aangevuld met werk van Allez Mama, de thuisbasis van Lenny Laroux. Het meest verrassend was Laroux' versie van Kaap'ren Varen, die toch behoorlijk afweek van de oerversie van Fungus.

Met Gerard van Maasakkers en Jan-Willem Roy had de organisatie een paar echte regio-kanjers in huis gehaald. Onder de naam Royakkers bracht het tweetal een selectie uit het meest recente werk. Hoewel ik genoten heb van het concert, vond ik toch dat het programma nog teveel twee solisten laat zien. Het enige nummer waar echt sprake was van een symbiose was ‘Cis Verdonk', tevens een van de hoogtepunten van de avond. Ik denk dat Cis goedkeurend in haar graf lag te knikken bij deze prachtige Americana-versie van dit oude succesnummer van Van Maasakkers. Opvallend was dat Gerard van Maasakkers veel beter verstaanbaar was dan JW Roy. Wellicht heeft dit iets te maken met het gegeven dat Jan Willem tot voor kort alleen in het Engels zong. Een prachtig concert waarbij het jammer was dat maar een derde van de tent echt luisterde, waardoor het bij vlagen wel erg rumoerig was.

Anveld was aangetrokken om de grote schare dansliefhebbers te gerieven en deze Vlaamse groep deed dat zeer naar behoren. Enthousiast en van tijd tot tijd lekker eigenwijs in de weer met saxofoon maakt dat deze groep ook voor niet-dansers zeer genietbaar was.

Rapalje stond hoog op het wensenlijstje van de Fookwoodsbezoekers en stond daarom zaterdagmiddag als eerste op het hoofdpodium. Een beetje vroeg was dat wel voor de mannen uit Groningen want het schijnt dat een optreden meestal omlijst wordt met een spetterend vuurwerk. Muzikaal tapte de groep uit het bekende Keltische vaatje en daar lustten de meeste bezoekers wel pap van. In de grote tent kon ondertussen weer uitbundig gedanst worden bij Travank en Lirio.

Bart Peeters was de volgende naam op het grote buitenpodium. Hoewel de dagen van groot muzikaal succes alweer behoorlijk wat jaren achter hem liggen, is deze presentator de muziek nooit vergeten. Met zijn goede communicatieve eigenschappen en de Nederlandstalige versie van ‘I'm into Folk' gaf Peeters een degelijk maar ook enigszins voorspelbaar concert.

Fling groeit met de dag. Speelplezier en kwaliteit spetteren van het podium. Annemarie de Bie kan nog groeien als podiumpersoonlijkheid, als vocalist(m/v) is ze al het beste wat Fling ooit heeft gehad. Hoe ze rustig in haar eentje ‘The grey cock' bleef zingen onder de dreunende bassen van Kadril aan de ene kant en de voortdenderende trein aan de andere kant was bewonderenswaardig. Gitarist Peter Rechsteiner voelt zich als een vis in het water in de band en zijn enthousiasme werkt aanstekelijk bij de andere groepsleden. Bij het staartje dat ik meekreeg van het concert van Kadril, bleek dat deze Vlaamse band die met de programma's ‘La Paloma Negra' en ‘De andere kust' de laatste jaren veelvuldig in theaters optreedt, het rocken nog niet verleerd is. Een beetje op de achtergrond maar als stuwend middelpunt van de band zorgden gitarist Dirk Verhegge en bassist Koen Dewaele al rockend en zichtbaar genietend dat de vaart er prima in bleef. Kadril trad weer aan met gasten Heather Graham en Szilvia Bognár die samen met Mariken Boussemaere de vocalen verzorgden. Het blijft daardoor moeilijk de positie van Mariken als nieuwe zangeres en frontvrouw van de groep goed op waarde te schatten. Hoewel de twee dames geweldig zingen kijk ik er eigenlijk naar uit om Kadril weer eens de feestzaal op stelten te zien zetten met alleen Mariken als zangeres. Deze bijdrage op Folkwoods smaakte in ieder geval naar meer.

Chumbawamba viel reuze mee. Ik zag de band bezig als gast tijdens een Oysterband-concert en was daarvan niet onder de indruk. Hoewel ik het grote buitenpodium niet de meest voor de hand liggende plaats voor deze groep vond, bereikte haar boodschap het publiek wel. Sociaal geëngageerd tot het bot, zo kun je in het kort de groep beschrijven. Het blijft heel Engels en heel netjes en voor mij had er wel wat meer vuurwerk in gemogen. Ik denk dat dit op het kleine podium een magische indruk had kunnen maken, nu bleef het voor mij toch wat hangen bij de voorste rijen van het zittende (!) publiek.

NORTH is een zijtak van de almaar groeiende Ranarim-boom onder leiding van zangeres Sofia Sandén en gitarist Jens Engelbrecht, waarvan we in het verleden ook al eens de vertakking BARK op Folkwoods hebben gehoord. Waarschijnlijk had de groep een nieuwe rookmachine aangeschaft, want veelvuldig waren de leden van de band verscholen achter dikke wolken. Dit belette echter niet dat de groep vocaal als een klok klonk, al kon het Zweedse repertoire me meer bekoren dan het Engelse. De elektronische beats, die we ook al kenden van BARK, hebben een prominente rol in het geluid van NORTH, maar zorgen er tevens voor dat de zijtakken van de groep Ranarim enigszins voorspelbaar en met elkaar inwisselbaar zijn.

Garmarna deed haar ding op zeer overtuigende wijze. Donkere geluidstapijten op gitaar en draailier met daaroverheen die geweldige onderkoelde stem van Emma Härdelin, onbetwist het hoogtepunt van de dag.

Aan zowel Attwenger en Cyberpiper wil ik niet veel woorden vuil maken, beide acts waren niet aan mij besteed.

Fado is van alle tijden en talen, zo bleek zondagmorgen vroeg toen de Friese Nynke Laverman optrad in een zeer goed gevulde clubtent waar de regen bij tijd en wijle het concert met een roffelde cadans wist aan te vullen. Het frêle zonnestraaltje stond echter op het podium. Laverman wist een gevoelige snaar te raken bij de Brabanders, die zowel de Friese als Portugese fado's wisten te appreciëren en voor een keer was het dan ook stil in de tent. Een ovationeel applaus was terecht haar deel en het was jammer dat het repertoire op was. Ik zou zeggen, gewoon weer bij het begin beginnen in zo'n situatie.

De Folkaholics stonden op het hoofdpodium en daar hoort deze lokale groep nog lang niet thuis. Toch zette deze enthousiaste band een aangename sfeer neer die tekenend was voor de rest van de middag.

Folkaholics, foto Martijn Lieffers

Terrafolk uit Slovenië was de grote verrassing waar elk festival recht op heeft. Een mix van pop, klassiek, balkan en zigeunermuziek, overgoten met een flinke dosis humor maakte het concert tot dé happening van de middag. Violist Bojan Cvetrežnik ontpopte zich gaandeweg het concert door zijn humoristische mimiek tot de muzikale broer van Hakim uit Sesamstraat. Muzikaal had de groep het een en ander te bieden. Mozart kwam voorbij, op de hielen gezeten door de hardrockers van Van Halen terwijl Stevie Wonder ook eventjes ronddwaalde. Moeiteloos werden die verschillende stijlen in het idioom van de band verwerkt. Lette je even niet op, dan kon het ook nog gebeuren dat de hele groep eventjes leentjebuur bij elkaar hadden gepleegd.

Rowwen Hèze is ook zo'n band die tegenwoordig veel in theaters en schouwburgen optreedt. Hoewel dit voor een deel een positieve invloed kan hebben (bijvoorbeeld de balladen die beter tot hun recht komen) heb ik toch altijd het idee dat wanneer de stoeltjes op het podium komen, de vlam behoorlijk wordt getemperd. Ook Rowwen Hèze ontkomt hier niet aan, getuige het live-album ‘Andere Wind', genoemd naar de gelijknamige theatertour van vorig jaar. Op Folkwoods spetterde Rowwen Hèze gelukkig als in haar beste dagen (bijvoorbeeld zoals op de Uitmarkt in 1992 in Amsterdam met Flaco Jimenez als gast). Met ‘Henk is 'n lollige vent' werd de toon gezet. Jammer dat met ‘Zondag in het Zuiden' de regen weer even venijnig toesloeg, maar de band liet zich niet van de wijs brengen en denderde rustig voort met o.a een mooie versie van de oude hit ‘Bestel mar'. Hoewel heel Nuenen waarschijnlijk nog steeds geen Limburgs lult, liet Rowwen Hèze een prima indruk achter die weer doet uitzien naar de concerten in de feesttenten alom in den lande. ‘Rosamunde' denderde nog lang na in mijn hoofd.

Ambrozijn kwam vorig jaar succesvol invallen en mocht dit jaar weer op Folkwoods verschijnen met repertoire van het laatste album Botsjeribo en het nog te verschijnen nieuwe album Karabiezen en, tot grote vreugde van de dansers, veel dansmuziek. Ik blijft de discrepantie tussen het instrumentale en vocale werk van deze Vlaamse groep nog steeds groot vinden. Reden om eens naar de mij totaal onbekende groep Heidevolk te gaan luisteren. Dat de groep uit het oosten van het land komt, bleek al snel toen het nummer ‘Saksenland' werd ingezet. Een ongelooflijke portie energie raasde over het podium. De groep met als blikvangers twee zangers die zingen zoals we dat o.a. kennen van de Braziliaanse trashmetal-band Sepultura (Sorry metal fans, ik ken geen andere voorbeelden...) bulderden hun (voor mij onverstaanbare) teksten over het talrijke publiek. Muzikaal wordt de band gedragen door de twee gitaristen die van tijd tot tijd werden bijgestaan door een gast-violiste die de muur van geluid zowaar een folky tintje wist te geven.

Heidevolk, foto Martijn Lieffers

Erg leuk om te zien was een stel kinderen die vooraan bij het podium zat te spelen alsof er niets aan de hand was terwijl een metertje of twee verder de grootste fans van de band stonden te springen en te dansen op muziek met titels als ‘Wodan heerst'(?!).Hoewel muziek en entourage mij behoorlijk sektarisch overkomen, ontkwam ik toch niet aan de magie van de band en stond ik na een tijdje ook lekker mee te headbangen.

The Transsylvanians is een band om lekker op door te swingen en dat kon ook volop bij de groep die als motto heeft om met zo weinig mogelijk middelen het grootste effect te sorteren. De gitarist maakt al jaren gebruik van die ene gitaar, de drummer heeft de meest eenvoudige drumkit die nodig is. De violist weet al jaren elke zaal en elk festivalterrein op z'n kop te zetten. Nieuw was de bassiste/zangeres, bij The Transsylvanians altijd in een persoon vertegenwoordigd. Veel verschil maakt dat niet bij de speedfolk van deze groep waarbij het tempo altijd hoog ligt. Toch klopte er iets niet bij het optreden op Folkwoods. De groep klonk anders dan we gewend waren. Na een tijdje bleek dat dit niet aan de nieuwe zangeres lag, maar aan de geluidsman die de groep zelf had meegenomen. Later die avond sprak ik de Folkwoods-geluidsman die zeer meewarig deed over zijn vakbroeder die eigenlijk dit concert verstierde.

En toen werd het eventjes heel rustig op het terrein... Noch Ysis noch Selene's Garden had de kwaliteiten om de tijd naar het concert van Comas te overbruggen. Ysis werd vooraf vergeleken met Ygdrassil maar het niveau van dat duo werd zeker niet gehaald. Selene's Garden had wel drie zangeressen die mooi zongen, maar de begeleiding bleef toch wel erg achter. Ook qua presentatie dienen beide groepen nog heel wat te leren. De enige singer-songwriter dit weekend BJ Baartmans deed een korte set omdat Ysis geen volledig programma kon vullen. Dit deed hij op aangename wijze. De man schrijft knappe liedjes die, mede door de pakkende uitleg direct gaan leven. Mooi en verrassend was het duet met Powder Blue-zangeres Marjolein van der Klauw. Minder leuk was het steeds in volume toenemende geklets van (een groot deel van) het publiek. Vlakbij mij zat een viertal mannen, midden tussen de luisteraars, alsof ze op het punt stonden een potje te klaverjassen.

Comas deed waarvoor ze was ingehuurd: een zinderende finale op het hoofdpodium. De regen stopte net op tijd en Comas liet zien dat het niet voor niets het etiket van ‘de snelste band van de folkscène' heeft gekregen. Vergeleken met Dranouter een week eerder waren de meeste gasten dit maal thuis gebleven en kwam Comas in de oervorm naar Folkwoods, aangevuld met singer-songwriter Daithi Rua. Zijn ‘Causeway' was het vocale hoogtepunt van het optreden, waarin zo strak en snel werd gespeeld dat de groep voortijdig klaar was. Geweldig zijn altijd de originele overgangen binnen de sets zoals ‘The funky spider', die je kippenvel bezorgen bij een Comas-concert.

Ja, en dan wordt het moeilijk voor een Ierse band als Gráda om dit muzikale geweld te overtreffen. Dat lukte ook niet, de groep zette namelijk een wat wisselvallige set neer. De rol van de drummer was dubieus, hij drumde vaak uit de maat en was verantwoordelijk voor een totaal overbodige en in het kader van het nummer, totaal misplaatste drumsolo. Positieve punten waren er gelukkig ook. De nieuwe zangeres Nicola Joyce functioneerde zeker naar behoren en in enkele vocale nummers wist de groep zelfs te imponeren. Gráda riep op een gegeven moment een tweetal gasten op het podium, maar het is mij ontgaan wat die daar eigenlijk moesten doen. Een groep met veel potentie, maar dit maal kwam het er op Folkwoods niet uit.

DJ Jåk mocht als vanouds Folkwoods afsluiten en hij deed dat op zijn vertrouwde wijze. Christy Moore's ‘Black is the colour' waren als gewoonlijk de laatste klanken op een succesvol Folkwoods, met als enig ergerpunt de dansmaffia, die nog steeds terrein wint.

Waarom moet er altijd gedanst kunnen worden en ook nog eens pal voor het podium terwijl het concert smeekt om een luisterpubliek. Zelfs bij een concert van Royakkers meenden enkelen de rest van het publiek getuige te moeten laten zijn van hun danscapaciteiten. Ook het concert van Terrafolk werd voor een deel ontsierd door het danslustige volkje. Dit gebeuren vergalt het luisterplezier bij een ander deel van de bezoekers, te meer omdat binnen het programma al behoorlijk rekening met de dansers wordt gehouden. Dus dansers onder u, wanneer er geen bal op het programma staat, doe uw ding dan eens achterin de tent. Daar is ook plaats.

Al mijmerend en terugdenkend aan het optreden van Heidevolk bedenk ik me dat folkfestivals toch wel een zeer blanke aangelegenheid is. Heb je ooit een Afrikaan op Folkwoods of Dranouter gezien? Ja, misschien ooit eens een als artiest, maar zeker niet als bezoeker. Dat geeft, ondanks al het plezier, toch wel eens te denken.