De pipers, foto RR

Bij de festival-ingang vraagt de bewaker de arm met het toegangsbandje omhoog te steken. De partytent boven de ingang, raakt daardoor uit het gelid. Gevat zingt er een: ‘En nou die bandjes, de lucht in', als variant op de bekende caranavlaskraker. Een bijzonder begin van wat de mooiste dag van Folkwoods zou worden.

Zondag 13 augustus biedt een leuker, afwisselende programma dan de dag ervoor. Verstilde singer-wongwriters, jong Nederlands talent, oud Nederlands talent, Vlaamse balmuziek, inventieve Ierse instrumentalen, folkrock-gekte uit België, nostalgie bij de Deirdre-reünie, swingen bij de beats van het Italiaanse Fiamma Fumana. Armand is meer een curiositeit, die laat ik links liggen.

Roos(beef)
Laverend over het terrein spreek je tal van mensen. Zo ook collega-journalisten als Dieter van den Bergh die recenseert voor het Eindhovens Dagblad en Ton Maas voor de Volkskrant. Van den Bergh komt net uit de overvolle tent 2 waar het publiek zich heeft laten meevoeren door de donkere zang, twinkelende belletjes, maffe fluitjes en meeslepend snarenspel van het Wit-Russische Troitska. Het heeft zelfs iets trance-achtigs opper ik, Van den Bergh plaatst het meer onder de noemer sjamanenfolk. Hij is er aangenaam door verrast, zoals ook door de hele Folkwoods-sfeer.

Ton Maas kijkt op van de Friese oud-Fungus-gitarist Sido Martens: "hem heb ik lang niet gevolgd, maar wat is-ie goed bezig". Inderdaad, Martens toont zich intiem en authentiek in eigenzinnige eigen Nederlandstalige teksten. Ons land kent niets gelijkaardigs: humor, pittig gitaar- en mandolinespel, sterke Nederlandstige teksten vol archaïsch woordgebruik, overtuigende soulvolle zang. Later noemt Maas Roos(beef) dé topper van Folkwoods. ‘Wat een talent!'. Benieuwd wat hij er dinsdag over schrijft in zijn Folkwoods-reportage.
Het 17-jarige jonge talent Roos Rebergen - of is ze inmiddels 18 - pakt je als frontvrouwe van Roos(beef) inderdaad helemaal in. Zo jong en dan al zo'n persoonlijkheid. Tent 3 hangt aan haar lippen. Felrood geverfd haar, uitstraling, zeggenskracht, geëmotioneerde stem, leuke liedjes, bewogen teksten, tja, deze Nederlandse Pippi Langkous gaat het helemaal maken.
Vooral haar eigen Nederlandstalige liedjes maken indruk. Naast verlegenheid en vrouwelijkheid strijden in haar performance ook onschuld en ondeugd om voorrang, zoals ook berusting en bevlogenheid in haar teksten. Wil je weten waar ik het over heb. Kijk dan eens op www.fabchannel.com. Scroll in de laatste kolom naar beneden naar ‘Grolsch Grote Prijs Singer/songwriter'. Klik op ‘Roos(beef) en kijk en luister naar ‘Volle magen klagen' of ‘Boerderij', opgenomen tijdens de finale van die talentenjacht, die ze glansrijk won. Bij de prijs hoorde ook een concert op Folkwoods, waar ze nu met die nummers onder de huid kruipt.

Roos Rebergen wordt geïnterviewd door www.festivaltv.nl ,foto MA

Geluidsoverlast
Aan een hangtafel praat ik even bij met Freek Nijland. De dag ervoor had hij gerept over een folkfestival dat hij in juni in het Friese Oenkerk organiseert. Als ik vraag naar de exacte datum zegt hij 16 juni. "Maar ik wil er eigenlijk nog geen ruchtbaarheid aan geven want de gemeente moet nog haar goedkeuring geven." Afijn, toch alvast maar even in de agenda genoteerd. Nijland is trots op zijn dochter Linde. "Prachtig concert vanochtend. Veel aandacht. Muisstil." Ik kon het alleen maar beamen. Ygdrassil was op dreef. Alleen leek het wel of de spoorwegen alle beschikbare treinen tussen 10:45 en 12:00 uur over het traject Eindhoven-Venlo hadden ingezet. Iemand die langs dat spoor woont had eens twintig treinen binnen een uur geteld...! Irritant die geluidsoverlast.
Iets wat even later - zij het lichtjes - ook opspeelt tijdens het concert van Sido Martens in een andere tent. Ygdrassil assisteert hem. Een geregeld aanslaande koelinstallatie stoort. "Zo kent elk podium, zijn eigen uitdaging", schertst Ygdrassils Annemarieke. Martens doet niet onder voor haak kwinkslag. ‘Ik heb twee huwelijken achter de rug, uit elk een dochter, lacht hij wijzend op Linde en Annemarieke." Even later tijdens het nummer ‘Vader' backen zij ‘pa, pa, pa, pa'. Pa Nijland kan er om lachen. Martens, die in onze voorbeschouwing opperde dat Folkwoods het Pinkpop onder de folkfestivals is, vond Folkwoods toch veel gezelliger dan Pinkpop.

Nederlandstalig
Helga Buitelaar van Dirom Darom had me tijdens het Ygdrassil-concert gevraagd of ze altijd in het Engels zingen. Ik meende me één nummer in het Nederlands te herinneren, maar verder niet. Later wijst Ton Maas me op en Nederlandstalige cd ‘Visman' die Linde Nijland in '98 uitbracht. Een paar minuten later sta ik met Freek Nijland in een zwaar bewaakte grote container die backstage als kluis dient voor kostbare spullen. Hij opent een doos en voor vijftien euro ben ik de man...

Gezinsuitbreiding
De zon is warm, het lijkt wel zomer... Tijdens het doldwaze optreden van de Belgische folkrockers van Follia! plenst het plots. Maar dat stopt meteen als dwarsfluitist Sammy Lee Daese en gitarist Gabor bezwerend hun scheur opentrekken tijdens een scottish. Een nieuw anti-regen ritueel is geboren. Hun Folkwoods-concert liep volgens Dranouter-gangers trouwens aanmerkelijk soepeler dan daar in de Westhoek een week terug.

Later stel ik in een licht filosofische bui aan de bar samen met Follia's Johan Decancq dat het muzikale leven altijd doorgaat. Zal wel komen omdat de dag ervoor Ad van Meurs op diezelfde plek had verhaald over zijn kleinkind en Decancq nu trots vertelt over zijn zes maanden jonge dochter Marieke. Zijn vriendin naast hem straalt. Het bestaan van de muzikant is nóg drukker geworden. Leider en muzikant van Follia, een advocatenpraktijk en een gezin. Lastig te combineren... De twee beesten van de band, gitarist Gabor en de nieuwe Finse bassist Jouni zijn bezig met een nieuw project. Als Johan zijn muzikale medewerking aanbiedt grauwt Gabor komisch-bozig: "Than you first stop with that fucking-lawyer-shit..." Ja, never a dull moment met deze knotsgekke dynamische Hongaar.

Jouni, Johan en Gabor, foto RR

Back-stage
Organisator Tinus Kanters glundert tijdens ons dagelijks praatje-pilsje van oor tot oor. "Prachtig toch, dat sfeertje." Back-stage is het niet anders, had ik geconstateerd. Caravans met partytenten. En spiegels, want ze dienen als kleedkamer voor de muzikanten. "De artiesten komen hier ook allemaal graag terug", zegt Kanters. En alsof het gearrangeerd is - maar mooi niet - stapt de wild bekrulde Schotse Groninger Roy Gullane op hem af om hem te complimenteren met "the most relaxed festival where we ever played". En dat waren er veel in de al meer dan dertig jaar durende carrière van zijn band Tannahill Weavers.

Kanters is heel tevreden over deze zevende editie. "Geen wanklank gehoord. Nou ja, vanmiddag was het even balen. Lunasa is twee paspoorten kwijt, gestolen uit juist die ene auto van hun die buiten het festivalterrein op de parkeerwei stond. De Ieren zijn boos. Ze waren met meer auto's gekomen dan afgesproken. Die ene auto paste er op de bewaakte back-stage niet meer bij. Kennelijk hadden ze ons advies alle belangrijke spullen over te laden niet ter harte genomen."

Deirdre
's Avonds hoor ik over nóg twee incidenten. Een meisje zou een teen gebroken hebben toen ze op haar blote voeten voor het hoofdpodium danste. Een andere kreeg iets in haar oog. Ik ben dan al teveel in de mood om het bericht nog eens bij de organisatie te verifiëren. Bij een heerlijke pint heb ik het te druk met het ophalen van herinneringen. Met Ollie Overzier, Ad van Meurs, Jopie Jonkers, Pieter Thijssen, etc hebben we het over de Deirdre-tijd, over de zeventiger jaren.. "Als we bij jullie in het Moergestelse Trefcentrum speelden, stonden ze bij het tweede nummer al op de bar te dansen". Als ik opmerk dat ik vanavond genoten heb van hun reünieconcert, maar dat ik die hoogste versnelling miste tot het laatste nummer knikt er een verontschuldigend: Ja, we worden allemaal wat ouder...

Als ik rond twaalven de wild dansende meute bij DJ.Jåk achterlaat, mijn laatste drankbon verzilver en naar mijn tentje sjok, hoor ik vanuit tent 3 Ierse klanken. Twintig festivalgangers hebben zich in een sessie gestort. Veel violen, twee bodhrans, enkele fluitjes en twee gitaristen waaronder Gerard Braun. Ik ken hem van de sessies die hij eens per maand organiseert in het Tilburgse café Zomerlust. "Vrijdag 25 augustus is het weer te doen", verzekert hij. Naast hem staat een violiste met een wit verband voor haar oog. Zou zij die middag...? [ja, zij was het, red.]

Dansen is niet zonder risico, foto RR

Ontbijt
Maandagochtend om negen uur heerst er een ontspannen sfeertje rond de festivalwinkel. Aan de lange tafels wordt ontbeten en bijgekletst. De koffie is niet aan te slepen. Een man komt tevergeefs om sigaretten. De Marlboro is uitverkocht. Alweer een nieuwe Folkwoods-service: Stop met Roken, begin bij Folkwoods. Als eerste oefening was het zondagochtendconcert van Ygdrassill al rookvrij geweest.

De act van Sjak Jansen had ik de avond ervoor gemist. Hij droeg voor uit zijn roman ‘De Bodemloze Leegte'. Nou tref ik hem aan 't ontbijt. Hoe is 't gegaan Sjak? ‘Nie', antwoordt hij kort en krachtig. ‘Er was geen man, iedereen zat bij het reünie-concert van Deirdre. Daar was ik eigenlijk zelf ook graag bij geweest in plaats van mijn Dranouter-belevenissen voor te lezen'. Verkeerd geprogrammeerd? "Tja, wie weet...'

Sjak Janssen, foto RR

Aantallen bezoekers
Gratis Eindhovens Dagbladen liggen her en der verspreid. Op de voorpagina een luchtfoto van een mierenhoop voor een podium. Zo druk was 't toch niet geweest!? Nee, het gaat over Reggae Sundance, een festival acht kilometer verderop. Alleen op zondagmiddag waren daar al 12.500 bezoekers, meldt het onderschrift. "Dan geef mij maar de sfeer en de rust van hier", zegt de een. "Toch denk ik dat ze hier met tweehonderd man per dag extra wel blij waren geweest", zegt de ander.

De krant zegt dat er 5000 mensen op Folkwoods zijn geweest. Een beetje overdreven volgens mij. De vaste kern zorgde elke dag voor zo'n duizend man. Daar kwamen dan telkens dagkaarthouders bij. Met artiesten, medewerkers en vrijwilligers samen schat ik het op ruim duizend vrijdagavond, vijftienhonderd zaterdag en zondag ook zoiets. De opmerking van Kanters over 250 verkochte dagkaarten voor de zondag wijst ook in die richting. De hele week voorspelden de weermannen regen, regen en nog eens regen. Dat hield velen thuis. Maar ja, wie kon verwachten dat het tijdens de kleine zeventig uur festivaltijd slechts zo'n twee uur zou regenen? Zondag was op een enkel buitje na, zelfs een compleet zomerse dag!

Sfeerverslag
Roelof Kleis, een van de verslaggevers van de krant, schrijft in een sfeerverslag ondermeer: ...Folkwoods is blanke Brabantse gemoedelijkheid. Voor het type linksige alto's op leeftijd. Maar aan dat doorsnee beeld voldoen Dennis Hommering en Anja de Laat nou juist niet. Het jonge stel uit Reusel kampeert in hun pas gekochte caravan in het bos naast het festivalterrein. (...) Zij: "Het is soms net een sprookje hier. Zo in de bossen met die muziek op de achtergond." Hij: "Moet je kijken: aan de ene kant een vijver met waterlelies en aan de andere kant kijken we op het terrein. Mooi hè. Zo zou de wereld moeten zijn. (...) Doordeweek heb je je werk. En dan pak je de tent of caravan hier naar toe en je zit in een heel andere wereld. Effe uit de sleur. Een drankje erbij: en uit een glas hè. Dat zie je nergens anders. Dat heeft ook met de mentaliteit van de mensen te maken. Weet je, ik heb nog niet één kapot glas gezien." Zij: "Je hebt hier net wat extra's. Het zijn die kleine dingetjes. Ze doen veel aan sfeer. Een tafeltje met een bloemetje erop bijvoorbeeld. (...) Het is leuk om mensen te kijken. Ik denk vaak: hoe zouden die nou maandagmorgen zijn." Hij: "je ziet hier grote verschillen hoor. Van bankdirecteuren tot vrachtwagenchauffeurs. Iedereen kan hier zichzelf zijn."

Volgend jaar weer
Iedereen op de camping is net zo enthousiast. Dat hoor je maandagochtend om je heen. Links en rechts worden al tentjes afgebroken. De een werpt de lege wijnflessen in de afvalbak, de ander schilt onverstoorbaar zijn appeltje. Er wordt zelfs al vooruit gekeken naar volgend jaar. Een stel uit Leiden met drie kinderen raakt eraan verslaafd. "Wat een sfeertje. En dat dansen, prachtig. Wat een saamhorigheidsgevoel!" Hoewel Folkwoods volgend jaar midden in hun vakantie valt en het dus passen en meten wordt met ondermeer het zeeverkennerskamp van dochterlief, komen ze zeker weer. ‘We staan hier al voor het derde jaar aan dit ‘paadje' met een stukkie verderop dezelfde buren. Blijkt zij op djembé-les te zitten. Ik ook. Dus nemen we ‘m volgend jaar allebei mee."

Moet ik toch een ander plekje in de bossen overwegen...