|
|
|
|
|
|
Balfolk krijgt serieus voet aan de grond |
|
maandag, 11 augustus 2008 21:55 |
- door Henk -
Balfolk is onderhand synoniem aan Folkwoods. Het Eindhovense festival had afgelopen weekeinde een van zijn vier podia nagenoeg constant gereserveerd voor die dansrage. Afgaand op het enthousiasme in de baltent, zit het wel goed met de balfolk in ons land. Waar het in België al de normaalste zaak van de wereld is (als bedrijfsuitje ga je daar niet meer Paintballen, maar Boomballen), schiet het hier nu pas écht wortel.
Reden genoeg om een extra oogje in het zeil te houden. Als niet-danser volg ik een balfolkoptreden vrijwel nooit van begin tot 't eind. Voor de luisteraar is er vaak minder te halen dan voor de danser. Zo bezat de baltent een apart neergelegde dansvloer, maar nauwelijks stoelen om rustig te luisteren. Op Folkwoods waren er grofweg twaalf balbands; op een totaal van 34 bands is dat veel. Op voorhand waren er vijf waar ik uitgebreid naar had willen luisteren: Triple-X, Snaarmaarwaar, Tref, Dites 34 en Groef. Maar zoals dat vaker op festivals gaat, liep het totaal anders.
Onder de jonge balfolk-dansers zijn er na België in ons land gelukkig ook enkele die zelf balmuziek gaan spelen. Met het oog op de toekomst moet je die stimuleren en koesteren. Wie weet verbreden ze dan hun repertoire met ballades of iets spannender instrumentale folk die minder door cadans dan door melodie wordt geleid, een trend die zich nu al in België voorzichtig aftekent. Goed dat Folkwoods de jonkies dus ruim programmeert: een groep uit ons land (Gonnagles) en twee uit België (Surpluz en Sakura). En zeker bij die Belgen heb je het dan over piepjong, van 16 tot 20. Daarnaast waren er de meer gepokt en gemazelde, maar nog altijd jeugdige Nederlandse balfolktoppers van Lirio en nog drie sterke balfolkbands uit de Belgische folkrevival van de afgelopen jaren: Triple-X, Snaarmaarwaar en Tref.
Buiten de baltent lag het accent ook wel eens bij balfolk, bijvoorbeeld bij Groef rond het hoofdpodium en bij Dites 34 in Tent 2.
Ons land kent nog niet zoveel jonge balfolkmuzikanten, toch was er vrijdagavond uit Enschede het heerlijk zootje ongeregeld onder de noemer Gonnagles met een ratjetoe aan instrumenten: van harp, via fluiten, trekzak en gitaren tot klarinet. Ze spelen akoestische balfolk uit Nederland, Vlaanderen, Frankrijk, met hier en daar een Iers tintje. Bruisender wordt het als ze hun muziek kruiden met iets van gypsie en klezmer (accordeon en klarinet!).
Later kom ik ze sessieënd tegen. Die zijn goed bezig. Hun uitstraling is aanstekelijk. Energiek, vrolijk en inspirerend. Maar hun spel is een tikkie slordig, daarvoor behoeven ze nog wat tijd. Hun jeugdig enthousiasme mis ik een beetje in het verzorgde traditionele werk van die andere Nederlandse bands die vrijdagavond in de baltent staan: Travak en La Jolie Folie. Ook het afsluitende Duitse La Chanterelle blijft in zijn - weliswaar brede - repertoire wat aan de brave kant. De leider van de band haalt soms de schwung uit het concert door té lange balinstructies in het Engels (met een hilarisch Duits accent) voorafgaand aan een nieuw nummer.
Ondanks het voor mij te bedaagde karakter heeft die vrijdagavond toch wat losgemaakt bij beginnende dansliefhebbers. Ik had ze gespot aan de kant en noteerde de volgende conversatie: ‘Zullen we meedoen. Nee, dat kan ik nooit. Je vindt het toch leuk? Ja, maar ik durf niet. Morgenochtend is er les, ga je mee daar naar toe. Nou ja, vooruit.' De een maakte de voor balfolk dodelijk opmerking dat het wel Line-dance leek. De andere, iets ervarener, zei ‘Dit gaat er veel minder stijf en een stuk losser aan toe. Hier komt trouwens geen uniform of identieke traditionele kledij aan te pas'.
Tot mijn grote ergernis komt dezelfde misvatting maandagochtend in een recensie/verslag naar voren in het Eindhovens Dagblad. De verslaggever laat ene Laila Holwerda uit het Groningse Pieterburen over ‘de nieuwe Folkwoodsrage' zeggen: ‘Het nieuwe linedance, maar dan leuker'.
Zaterdagochtend, 't was pas elf uur, zie ik de twijfelende beginners van de avond ervoor bij de dansles voor volwassenen. (Was een van de twee diezelfde Laila uit de krant?). Er staan al snel ruim tweehonderd bal-leken op de vloer. En fanatiek dat 't er aan toegaat! Het programmaboekje geeft aan dat de les gegeven wordt door Tref, de topgroep uit de Vlaamse balfolk, maar ik zie enkel Thomas Steenweg van het Nederlandse duo La Jolie Folie op accordeon en zijn maat Wilco van der Kolk als dansinstructeur. Hij krijgt geregeld een open doekje van de enthousiaste beginnelingen.
Lirio mis ik aan het begin van de middag, omdat ik in het fors uitlopende discussie-programma Folk Talk moet aantreden. Maar verderop die dag kom ik alsnog aan mijn trekken bij Tref en 's avond bij Snaarmaarwaar. Tref treedt meestal aan als trio, met de twee diatonisch accordeonisten Wim Claeys en Didier Laloy en percussionist Frédéric Malempré. Dit keer treffen we het echter. Ze zijn met z'n vieren. De man van het eerste uur, hun nog steeds jeugdig ogende Franse leermeester op diatonische trekzak, Bruno LeTron, is er ook bij. LeTron is hét voorbeeld voor alle balfolkaccordeonisten in Franrkijk en België. Hij heeft de stuwende - soms jazzy - speelstijl geïntroduceerd.
Folkwoods is sowieso bevoorrecht dat het Tref voor het balfolk heeft weten te strikken. Didier Laloy verafschuwt het strakke keurslijf van de balfolkmuziek en is bereid om slechts twee of drie keer per jaar balfolk te spelen. In de toegift laat Laloy zijn trekzak al stomen nog voordat Claeys zijn humoristische aankondiging ‘allé, een Tovercirkel in zeven tijden...' kon afronden. Wilde Laloy er zo snel mogelijk vanaf zijn, of was het zijn drive, of moest ik de reden zoeken in de noodgang waarmee hij en zijn collega's na afloop direct de dichtst bijzijnde boom achter het podium opzochten? De tovercirkel swingt de pan uit. Die duurde amper vijf minuten waar het voor mij en andere liefhebbers nog zeker een kwartier had mogen doorgaan.
De speciaal voor Folkwoods samengestelde balfolk bigband Groef raakt mij niet. En dat terwijl ik mij erop verheugd had en ik zoveel waardering heb voor het initiatief en het enthousiasme van de man erachter, Guy Roelofs. Al het talent en alle energie die deze bandleider er ingestoken heeft, klonteren samen in een volle folkrocky sound die - ondanks de soms fraaie songs - onvoldoende variatie biedt. Ik mis ook een echt balgevoel. Dan is anderhalf uur erg lang. Het is lastig te analyseren wat de belangrijkste oorzaak is. Het indrukwekkende gezelschap met doedelzak, draailier, fluiten, trekzak, fiddle, bouzouki en drie mooie stemmen wordt ondersteund door een backline met contrabas, percussie, drums, keyboards en ook de bouzouki van de bandleider. Misschien ligt het eraan dat die wel stevig was, maar dat de ware groove ontbreekt? Ook sprankelt het nauwelijks. Ligt het aan de arrangementen? Ten einde raad leg ik mijn oor te luisteren bij enkele doorgewinterde dansers/muzikanten. Zij maken opmerkingen over dichtslibbende vuurdovende arrangementen en over het tempo dat bij verschillende dansen anders had gemoeten. De bourrée was te langzaam, de scottish te snel. Of andersom. Nou ja, zoiets... Desondanks trotseren veel dansers de smerige modderlaag voor het grote podium en dansen al die tijd. Ik blijf vol vragen achter...
Van Snaarmaarwaar had ik een filmpje op YouTube gezien. (zie hier) Voor een balgroep hebben ze een unieke samenstelling. De drie Vlaamse balfolkmuzikanten spelen enkel snaarinstrumenten. Twee zijn al langer bezig: Maarten Decombel op mandola (Göze, Decker/Decombel) en Peter Daems op mandoline (Tantra) en dan het supertalent op gitaar Jeroen Geerinck (Triple X, b-boa).
Snaarmaarwaar verveelt geen moment. Geerinck kan uitstekend overweg met een aantal voetpedalen waarmee hij sampels en loops aanstuurt/opneemt. Energie en verstilling gaan hand in hand, zowel in eigen composities als in traditionals. De bourrées zijn ontvlambaar en de mazurka's intiem sensueel. De invloeden halen ze uit west-europese folk, soms uit het mediterrane gebied. Hun acrobatiek op de snaren swingt als een trein en is voor een snarenliefhebber leerzaam om te bestuderen. Pal voor het podium kijken muzikanten als Ad van Genechten (Dommelvolk) en Carel van Oirschot (Wè-nun Henk) dan ook hun ogen uit.
Spijtig genoeg mis ik diezelfde avond de Franse balfolkband Dites 34 in de grote Tent 2. De eraan voorafgaande meditatieve muziek van het Bulgaarse Irfan maakte me zo slaperig dat ik mijn tentje opzocht. De volgende dag hoor ik dat ik iets spetterends gemist heb en dat het minstens zo indrukwekkend was als hun concert vorig jaar op het Boombalfestival bij Gent. Daar was ik behoorlijk kapot van de jazzy en soms zelfs avantgardistische draai die ze gaven aan de strakke balfolkritmes. Dus niet altijd even gemakkelijk voor de dansers, maar wel een lust voor het oor. Overigens begrijp ik dat het qua samenstelling rommelt in die Franse groep. Toch zullen bassist Pascal Seixas en zijn maat accordeonist Aurelien Claranbaux altijd weer nieuwe muzikanten om zich heen verzamelen zoals zij dat ook doen in dat andere balfolk-met-ballen project Minuit Guibolles. (Zie ook de PS aan het eind van dit artikel).
Surpluz moet het zondagmiddag afleggen tegen JW Roy & Friends die tegelijkertijd optreden. Later op de dag zie ik drie van die jonge Surpluz-gasten voor het balpodium meezingen met een melodie die de drie piepjonge meiden van die andere Vlaamse groep Sakura spelen op viool, doedelzak (blokfluit) en accordeon. Ze putten uit keltisch georiënteerde balmuziek. Lekkere breaks, mooie melodieën, goed instrumentalisten, alleen lijkt het allemaal nog een beetje op elkaar. Dat kan de enthousiaste dansers niet deren, het is druk op de dansvloer. De accordeoniste is een soort jonge uitvoering van Jorunn van Laïs. Later begrijp ik waarom, zij is een volle nicht. Ze dragen alledrie dezelfde kunstzijde jurkjes met in de lengte brede groene en witte banen. Die hebben - sorry meiden - iets truttigs, wat ik absoluut niet kan zeggen van de muziek en de twee alternatief uitziende begeleiders, de twee nagenoeg even jonge gasten op elektrische basgitaar en elektronische drums.
Onder de indruk ben ik van de extra push die de Bretonse bombarde-speler Stephane Hardy geeft aan de sound van het Vlaamse Triple X. De Breton woont al een tijdje in Gent en heeft zich daar aangesloten bij het toch al opzwepende kwartet van Bert Leemans (accordeon), Björn Vanhove (viool), Jeroen Geerinck (gitaar) en Ludo Stichelmeyer (percussie). Triple X speelde al graag en overtuigend Bretonse dansjes, maar met Hardy erbij is het wat mij betreft een sensatie. Geen wonder dat ze internationaal doorbreken. In de week voorafgaand aan Folkwoods gaven de tal van concerten op het grote dansfestijn Andancas in Portugal. Voor het podium luistert bassist Pascal van Dites 34 geïnteresseerd. Dus wie weet komen we een van de Triple-X muzikanten eerdaags tegen in de nieuwe line-up van die Franse band.
Als je een kans hebt ga Triple-X dan eens bekijken en beluisteren, bijvoorbeeld 30 augustus op het Boombalfestival in Lovendegem bij Gent. Daar zul je niet de enige Nederlander zijn, want van de 100 cursisten die zich daar voor tal van workshops hebben ingeschreven komen er 20 uit Nederland. Bovendien hebben ze al tientallen reserveringen voor toegangskaarten uit ons land.
Ik zei het al, balfolk krijgt hier serieus voet aan de grond.
PS: Meteen nadat dit artikel op het web verscheen kreeg ik een reactie met enkele opmerkingen en aanvullingen van Boschbal-bezieler Noël Josemans. Over Dites 34 had hij een interessante toevoeging die ik je niet wil onthouden:
Je schrijft: 'Overigens begrijp ik dat het qua samenstelling rommelt in die Franse groep. Toch zullen bassist Pascal Seixas en zijn maat accordeonist Aurelien Claranbaux altijd weer nieuwe muzikanten om zich heen verzamelen zoals zij dat ook doen in dat andere balfolk-met-ballen project Minuit Guibolles.' Als je dit een jaar geleden had gezegd, had je volkomen gelijk gehad. Maar het opmerkelijke nu is juist dat Aurelien ervandoor gaat dit keer! Dus de enige die over blijft is Adrien Chennebault, de drummer. Tijdens het consert op Folkwoods speelden er alweer een nieuwe saxofonist en percussionist mee. Die heeft Pascale dus al ingewerkt. Maar nu is hij op zoek naar een nieuwe trekzakspeler voor Dites 34. Bij Minuit Guibolles zit het allemaal wel goed geloof ik. Al met al is de stelling hierboven niet meer up to date, want Aurelien stopt er dus mee.
|
|
|
|
|
Recente concertberichten
|
Feestelijke afsluiting seizoen Folk In The Lounge |
Het seizoen Folk In The Lounge in Den Haag wordt op zaterdag 23 juni feestelijk afgesloten met het duo Jon & Gilly Loomes als hoofdact.
|
|
Lees meer... |
Op dinsdag 29 mei begint de Nederlandse tour van het Canadese singer-songwriters duo Whitehorse bij Folk in de Wâlden in Oentsjerk.
|
|
Lees meer... |
|
Solo-concert Anne Niepold in Groningen |
Anne Niepold, één van de beste trekharmonica-spelers van België (en Europa), komt 9 juni een solo-concert geven in de Muziekschool in Groningen.
|
|
Lees meer... |
De Schotse band Rallion komt dit weekend voor 2 optredens naar Nederland, op zaterdag 19 mei spelen ze in Westerbork, zondag 20 mei doet de band Keltfest aan.
|
|
Lees meer... |
|
Korting op Trys Keturiose in Amsterdam |
Actie: op zondag 20 mei kun je voor € 10,- i.p.v. € 19,- naar het Litouws vrouwenensemble Trys Keturiose in het Tropentheater in Amsterdam.
|
|
Lees meer... |
|
Ensemble Čubrica in Openluchttheater Hertme |
Op 10 juni geeft Bulgaars Ensemble Čubrica een optreden in Openluchttheater Hertme in Twente.
|
|
Lees meer... |
|
Nieuwe reeks terrasconcerten bij Mezz Breda |
Vanaf 17 juni wordt het terras van het Mezz Café op de zondagmiddagen weer gebruikt als podium voor mooie akoestische live muziek.Optredens zijn er o.a. van Bai Kamara Jr. en Jaimi Faulkner.
|
|
Lees meer... |
|
Nieuwe GUO-reeks folk & roots concerten 2012/2013 |
In het nieuwe seizoen 2012/2013 staan bij GUO in Den Boogaard in Moergestel o.a. Eliza Carthy, Andy Irvine, Spiers & Boden en twee mooie mini-festivals op het programma.
|
|
Lees meer... |
|
Idris viert koperen jubileum in Eindhoven |
Op zaterdag 2 juni 2012 viert de groep IDRIS het koperen jubileum in het CKE in Eindhoven.
|
|
Lees meer... |
Nederfolkrockband BZB presenteert op zaterdag 16 juni aanstaande zijn nieuwe CD getiteld 7 in Natuurtheater de Kersouwe in Heeswijk-Dinther.
|
|
Lees meer... |
Op zondag 20 mei presenteert de formatie Autumnsun hun nieuwe cd in de Cultuurboerderij in Westelbeers.
|
|
Lees meer... |
|
Stacey Earle & Mark Stuart sluiten seizoen Crossroads |
Komende dinsdag, 15 mei 2012, eindigt het 11e Crossroads sessieseizoen met een optreden van het echtpaar Stacey Earle en Mark Stuart in het Vestzaktheater in Bergen op Zoom.
|
|
Lees meer... |
|
Piter Wilkens presenteert cd in Sneek |
Komende donderdag, 10 mei, presenteert Piter Wilkens zijn cd Bêst Genôch in de Walrus te Sneek.
|
|
Lees meer... |
|
Twee fiddlers in een huiskamer |
In de huiskamer van Karin Pronk in Den Haag komen in mei maar liefst 2 fiddlers op bezoek: op 11 mei is dat Brian McNeill, op 15 mei Tom McConville.
|
|
Lees meer... |
|
Warsaw Village Band in Nederland |
| Van 9 t/m 13 mei is de Warsaw Village Band op tour in Nederland, de groep is achtereenvolgens in Den Haag, Groningen, Utrecht, Eindhoven en Amsterdam te zien.
|
|
Lees meer... |
|
Luiz Márquez en Arno Adams in Kessel |
| Op zaterdag 12 mei 2012 speelt het Luiz Márquez trio in Kasteel De Keverberg in Kessel, regionale held Arno Adams verzorgt het voorprogramma.
|
|
Lees meer... |
|
|
