-door Patrick Adriaans, foto's Ronald Rietman-
Folkwoods kende dit jaar een sterke vrijdag, een wisselvallige zaterdag en een verregende zondag. De nodige toppers wisselen af met vlakke muziek waarin de bezieling schijnbaar ontbreekt. De krenten zijn zeer zeker OK, maar de pap is het te vaak net niet. Grootste verrassing is Misztrál, muzikale toppers zijn Suroît en Lo Còr de la Plana, voor het feest zorgen 3 Daft Monkeys, Scrum en Figli di Madre Ignota en voor de betere teksten en het gevoel zijn Ad van Meurs, Bertus Borgers en JW Roy present.

De verrassing
Een echte topper is er niet, maar een echte verrassing dus wel. Het Hongaarse Misztral laat op de vroege zaterdagmiddag merken dat ze, als ze eenmaal wakker geworden zijn, ze een enerverende set neer kunnen zetten. Na een snelle opening, zodat het publiek in ieder geval wakker wordt, duurt het even voor de rest van het optreden goed op gang komt, maar dan heb je ook wat. Dit zestal multi-instrumentalisten, met  daaronder 3 verschillende vocalisten, mixt Hongaarse volksmuziek met andere traditionele muziek als country en blues en de nodige invloeden van andere wereldmuziek. Voor de teksten en inspiratie putten ze uit het werk van Hongaarse dichters. Dit leidt tot nummers die variërend kunnen klinken als een akoestische shouting blues waar de longen uit het lijf gezongen worden tot een soort scattend gezongen nummer waar de nodige vreemde keelklanken uitgestoten worden tot de meer traditionele muziek uit Oost-Europa met hints richting klezmer. Op zijn tijd ook dwingend en hypnotiserend is dit een vroeg hoogtepunt op een zaterdag die pas op het eind weer echte hoogtepunten zal kennen.

De muzikale top
Suroit heeft op vrijdag de pech dat het begint te regenen vrijwel gelijktijdig met het begin van het optreden. Dat neemt niet weg dat de meeste mensen er voor kiezen om het optreden te volgen en terecht. Deze Canadese band uit Québec speelt muziek die duidelijk in de Franstalige traditie wortelt. Op zijn tijd maken zij muzikaal de oversteek naar Louisiana zodat de cajunmuziek weer terug in Canada komt, maar ook de wortels van hun voorvaderen in de Bretonse folk worden niet verloochend. Dat is ook het mooie aan deze band. De ene keer hoor je een jig voorbijkomen en in het volgende nummer wordt Mardi Gras bezongen. Zo houdt men de muziek afwisselend, ook omdat er op zijn tijd even een rockende gitaar door heen dendert. De instrumentbeheersing en het samenspel getuigen van een grote virtuositeit, maar vooral het spelplezier druipt er van af. Muziek zoals het hoort, gespeeld met hart en ziel. De topper van de vrijdagavond.

Op zaterdagavond mag Lo Còr de la Plana afsluiten in tent twee. Deze band laat zien dat je niet veel of veel verschillende instrumenten nodig hebt om uiterst boeiende muziek te maken. Slechts een  paar handdrums of tamboerijns en de stemmen van deze uit Marseille afkomstige heren zorgen voor een volheid van geluid die je niet voor mogelijk houd als je het niet met eigen oren hoort. Drijvende en dwingende percussie zorgen dat je niet stil kunt blijven staan, de melodie wordt daarbij dan uitsluitend gevormd door de samenzang. Op zijn tijd wordt er gas teruggenomen door een volledig a capella gezongen nummer. Dat zijn de momenten dat het duidelijk is dat het al na twaalven is want er is iets minder geduld bij het publiek als eerder op de dag, dus iets meer rumoer. Jammer want ook deze nummers mogen er zijn. En het is ook altijd goed om even uit te kunnen blazen.  Maar de dansnummers zetten de tent volledig op zijn kop, zeker omdat alles klopt. Een duidelijk op elkaar ingespeeld team, dat zorgt voor een strak ritme maar ook voldoende omlijsting. Dit was muzikaal echt de top.

En dan is er feest
Helaas begint het zondagmiddag te regenen en blijft het dat ook doen. Zo verregent de zondag, bezoekers trekken weg, dagjesmensen komen niet. Dat betekent een rustig einde wat betreft bezoekers maar gelukkig niet voor de muziek. Eerst heeft Scrum het geluk dat het relatief droog is als zij Folkwoods op het hoofdpodium af mogen sluiten met hun opzwepende recht toe recht aan folk. Daarna laten I Flgli di Madre Ignota in tent twee met hun ‘spaghetti folk’ met recht zien waarom ze aangekondigd werden met ‘en aan het eind nog even gas erop’.
Scrum opent op de voor hen bekende wijze, door eerst Amazing Grace te laten klinken in de traditionele wijze om dat als band over te nemen in een up-tempo versie met meer rock erin. In hun set ook de nodige traditionals zoals Whiskey in the Jar en The Fields of Athenry. Zelfs Auld Lang syne komt voorbij, maar dan in een arrangement zoals ook Die Toten Hosen het doen op hun (onder de naam Die Roten Rosen) kerst – CD. Denk dus aan Flogging Molly, denk rock en punk, en denk traditionele folk. Dan weet je dat Scrum staat voor een feestje, het publiek is dan ook enthousiast.

Wellicht nog enthousiaster wordt het bij de Italianen van Figli di Madre Ignota in tent twee. Vermoeid na 3 dagen festival? Deze opzwepende blaasmuziek ondersteund door rockende gitaren, door henzelf omschreven in de titel van het nieuwste album als Combat Disco Casbah zet tent twee finaal op zijn kop. Ook visueel een genot omdat instrumenten als de trombone ook geschikt blijken te zijn om mee te zwaaien, te stoten, in de lucht te slaan en wat al niet meer. Als het maar past bij het ritme van de muziek. Een groot feest en een waardige sluiter van tent twee.

Op zaterdagavond zorgt 3 Daft Monkeys voor een feestje als zij mogen afsluiten op het hoofdpodium. Dit is geen feestfolkband, maar een feestelijk folk(rock) trio. Een bassist, een violiste / zangeres en een zanger / gitarist / whistle / voetdrummer. De muziek is geworteld in de traditionele muziek van Cornwall, maar op de nodige momenten wordt er gewoon gerockt. Op die momenten gebruikt zanger Tim Asheton regelmatig een nasale stem die doet denken aan die van Ian Anderson. Koppel dat aan de fluit en een Jethro Tull album als Songs from the Wood komt in gedachten op. Op andere momenten wordt er bijna traditionele folk gespeeld. Dan gebruikt Tim Asheton ook de daarbij horende sonore zangstem. Of Athene Roberts, de violiste, zingt. Ook de nodige instrumentals klinken, dit is muziek waarop je echt niet stil kunt blijven staan. Magisch.

Brabantse Singer Songwriters
Het eerste hoogtepunt van Folkwoods is er op vrijdag. Ad van Meurs, abonnementhouder op Folkwoods met diverse bands en projecten, heeft wat vrienden om zich heen verzameld. Ankie Keultjes, partner en betrokken bij de meeste zo niet alle projecten van Ad, Marjan Cornille (Folksurvivalclub), Osama Milaaghi (NO Blues), Watchman-bassist Theo Wijdeven, zoon Dylan van Meurs en accordeoniste Sophie Cavez. Er worden nummers gespeeld van de diverse projecten, nieuwe nummers van The Watchman en de Folksurvivalclub en een traditional hier en daar. Zeer geïnspireerde en gedreven set, die uit doet kijken naar de verschillende nieuwe CD’s die er aan zitten te komen.

Het zondagochtend koffie concert wordt ditmaal verzorgd door Bertus Borgers op zang gitaar en sax, o.a. bijgestaan door broer Peer op gitaar en dochter Nova op zang en viool. Gezamenlijk maken zij er een bluesy, jazzy mixje van dat niet alleen lekker weg luistert maar ook nog boeit zodat het geen moeite kost om na twee zware festivaldagen op de vroege zondagochtend wakker te blijven. Sterker nog, de spitsvondige teksten in nummers als De Jeugd (heeft nooit gedeugd) of Zakgeld of eigenlijk elk nummer van de CD Ver van Hier zorgen dat je met je oren gespitst blijft luisteren. Zeer geslaagd koffieconcert.

Wat later op de zondagmiddag mag een andere Brabantse singer-songwriter zijn kunsten vertonen. JW Roy samen met zijn band, door presentator en Folkwoods-beschermheer Gerard van Maasakkers de hartenjagers dan wel hartenbrekers genoemd. Een aantal jaren terug is JW Roy overgestapt op het zingen in zijn moerstaal, en dat heeft zijn beste muziek en teksten opgeleverd. Zoals het duet met Gerard van Maasakkers, As Ge Ooit, wat nu ook weer zorgt voor kippenvel. Maar ook nummers als ’t Kumt Nie Meer Goe of de Brabantstalige versie van het Skik-nummer Op fietse. Binnen de als een klok klinkende band valt het gitaarspel van BJ Baartmans nog extra op, dat geeft nog net dat beetje wat het een memorabel optreden maakt.

En verder…..
Op vrijdag begon Folkwoods met een optreden van de Klippeleaters, een blaasband die eerst over de camping liep en daarna op het festivalterrein voor het nodige vermaak zorgde. Met een duidelijk dweilorkest repertoire. LQR was de eerste band, schatplichtig aan Flogging Molly wel een vermakelijke openingsact. Sluiter op de vrijdag was Beoga. Virtuoos en geïnspireerd, maar na Suroit niet sprankelend genoeg om echt op te vallen. Uiteraard op vrijdag een DJ, DJ Bob die in ieder geval voor een feestje op de dansvloer zorgde.

De zaterdag had tussen Misztrál en 3 Daft Monkeys en Lo Còr de La Plana een groot gedeelte waarin de muziek toch wat vlakjes was. Yevgueni was een aardige band, muzikaal vaag herinnerend aan Clouseau maar met wat betere teksten. Leuk voor een vroege middag als het zonnetje schijnt maar ook niet meer dan dat. Annemarieke Coenders en Wim Sebo lieten merken dat er met hun zang respectievelijk speltechniek niets mis is maar hadden de pech dat de samples in de eerste helft niet goed naar voren kwamen in de mix. De muziek miste echter ook ziel en de samples alleen redden dat niet. Alleen in de Robert Wyatt cover Costa was het echt interessant.

Transpiradansa! werd aangekondigd als een band waar je niet op kunt blijven stilzitten. Dat viel wel mee. Goed gespeeld, wellicht aardige muziek om balfolk op te dansen, maar het raakt niet echt. Eenzelfde probleem heeft de Paulus Schäfer Sinti band. Met de virtuositeit is niets mis en met het spel ook niet, maar raak je in vervoering, daar gaat het om.

Dat doen Masure, Flaherty en de Jong wel beter. Zij zetten een degelijke set neer met de nodige jigs & reels en wat murder songs. Een beetje meer pit had wel gemogen maar zeker vermakelijk. Een bijzondere band was toch wel ENE, dit Zweedse trio grijpt terug naar het oude Zweedse genre van de ‘gammaldans’. Het heeft wel iets archaïsch en gekunstelds maar het beklijft wel, omdat de bedoeling ook is om het publiek kennis te laten maken met een oude traditionele vorm.

Op zondag hebben we, traditioneel, de winnaar van de Grote Prijs van Nederland in het singer songwriter genre. Dit jaar is dat Eefje. Een geweldige stem. Ze bouwt zelf een orkestje om haar heen met een echo apparaat. Het publiek is aan het eind zeker enthousiast. Maar de teksten beklijven niet en ook hier mist toch enigszins de ziel.

An Erminig mag op het hoofdpodium openen met een bretonse balfolk set. Helaas begint het dan te regenen, ook Zef heeft daar op het hoofdpodium last van. Er zijn genoeg dansers maar de rest van het publiek gaat schuilen. Voor beide bands geldt dat het muzikaal in orde is, de dansers zijn zo te zien tevreden maar voor de luisteraar mist het toch spanning. De regen is een zegen voor Tinkers Drinkers Dreamers die, aangevuld met Guy Roelofs, een stevige set degelijke traditionele folk neerzetten in een afgeladen tent. Die helemaal uit zijn dak gaat, omdat band & publiek elkaar vinden in een vlucht voor het water dat buiten met bakken uit de hemel valt. Tinkers Drinkers Dreamers weet op dat moment bij het publiek de juiste snaar te raken. Goed optreden.

Buiten de muziek
De sfeer is zoals altijd geweldig op Folkwoods. Terwijl zowel vrijdag als zondag de regen toch ook spelbreker was. Het nachtprogramma in de Groovy Movie Solar Picture House is zeer geschikt voor de nachtbrakers. Jammer dat er geen (financiële) ruimte is voor een aparte instrumentenbouwerstent, die was vorig jaar zeker geslaagd. Nu gaat het ook nog ten koste van balfolk of andere optredens in tent 3 op zaterdag- en zondagmiddag.

Conclusie
De nodige hoogtepunten zijn er. De vrijdag zorgt het programma voor een sterk en veelbelovend begin. Op zaterdag is de middag wel iets te gezapig. Jammer dat op zondag van de traditie is afgeweken dat zo rond het middaguur op het hoofdpodium een band speelt die wat meer het gas er op doet om het publiek wakker te maken, zo blijf je iets te lang in rustige sferen hangen maar het einde van de zondag is dan weer een leuk en feestelijk einde. Er zijn voldoende krenten in de pap, maar de pap zelf die mag wel iets pittiger en met meer ziel er in. Door de krenten toch een geslaagde editie van Folkwoods.