|
|
|
|
|
|
Geschiedenis volksmuziek (3) |
|
zaterdag, 24 juni 2006 17:04 |
In deel 3 van ons feuilleton De Geschiedenis van de Volksmuziek in
Europa gaat Crispijn Oomes iets vertellen over de verschillen tussen
Stad en Platteland.
Stad en platteland
In Europa is op het platteland de traditionele volksmuziek eeuwenlang
goed bewaard en overgeleverd geweest (via mondelinge overlevering),
terwijl nieuwe composities vaak in een stedelijke omgeving ontstonden.
De kerk was één van de weinige plekken waar muziek werd opgeschreven en men heeft daardoor zeer oude melodieën teruggevonden die misschien wel dateren van het begin van onze jaartelling. De door de kerk betaalde componisten rond het jaar 1500 (Monteverdi, Heinric Isaac, Josquin des Prés, Palestrina) bedienden zich vaak van bestaande volksliedjes, die zij bewerkten tot meerstemmige (polyfone) kerkmuziek. Ook Luther, die veel nieuwe kerkliederen in de volkstaal schreef, maakte veel gebruik van bestaande volksliedjes. Dankzij die kerkelijke activiteiten hebben wij nog veel middeleeuwse volksmuziek kunnen reconstrueren. Dat geldt niet alleen voor Rome, Aken of Parijs, maar ook voor Byzantium, de hoofdstad van het Oost-Romeinse Rijk (ook wel Byzantijnse Rijk genaamd).
Het Byzantijnse Rijk was rond 700 tot volle bloei gekomen. Dankzij de Byzantijnse kerkmuziek heeft men Griekse volksliedjes uit de Oudheid kunnen reconstrueren. Toen de Turken en Arabieren in 1453 de stad Byzantium (door de Grieken Konstantinopolis genaamd) overnamen, en daarmee het Byzantijnse Rijk, hebben zij ook veel kerkelijke (christelijke) muziek overgenomen en indirect dus ook eeuwenoude Griekse volksmuziek.
Als dus vandaag de dag de Grieken (trots en snoevend) beweren dat de Turken veel Griekse (lees: Byzantijnse) muziek hebben overgenomen, dan hebben ze gelijk. Vele eeuwen later zullen de Turken (trots en snoevend) beweren dat veel Griekse muziek (uit Klein-Azië) eigenlijk van oorsprong Turks is en dat is zeker waar voor de Smyrna- en Rebetika-muziek uit de tijd van 1880 - 1920.
Het Antwerps Liedboek uit 1544 is één van de oudste opgeschreven verzamelingen van Nederlandse en Vlaamse wereldlijke muziek, zowel volksliederen als kunstliederen. In die tijd was het een zeldzaamheid om liedteksten op te schrijven, dus dit boek is van groot belang voor een beeld van de volksmuziek in de 16e eeuw. Helaas waren er geen melodiën bij geschreven, maar wetenschappers hebben achteraf de melodieën achterhaald. De teksten gaan vaak over de liefde. Naarmate het onderwerp pikanter wordt, wordt de tekst implicieter of symbolischer (gecodeerd). Je denkt dan dat het lied gaat over een vogeltje dat tegen het raam tikt, maar in werkelijkheid gaat het over een minnaar die zijn geliefde opzoekt of die bij haar wil binnendringen ("Laat mij erin, laat mij erin"). In vele landen blijkt deze bedekte taal het gebruik te zijn.
Terwijl de stadsmens in geheel Europa zich gedurende de 17e en 18e eeuw meer en meer beschaafde (meer onderwijs, meer geld, meer kunst), werd de volksmuziek steeds meer een kenmerk van het (niet beschaafde) platteland. En ziedaar: een tweedeling was geboren. Volksmuziek associeerde men met varkenshokken en onbeschaafde mensen. Mensen die met bloed, zweet en tranen hun boerenverleden ontstegen, hadden weldra last van schaamte over hun nederige afkomst en wilden daaraan niet herinnerd worden, ook niet door bijv. volksmuziek. Dit verschijnsel is volgens mij de reden dat veel volksmuziek een kwade reuk kreeg, m.n. bij zogenaamde beschaafde en ontwikkelde mensen. Deze (verholen) minachting kom ik nog vaak tegen bij klassieke musici en conservatoriumdocenten. Vaak blijft bij hen de deur naar de volksmuziek dicht.
Crispijn Oomes is ook van boekingskantoor De Speelman, voor ensembles op het gebied van wereldmuziek. De website: www.speelman.nl.
|
|
|
|
|
Recente concertberichten
| Sinds kort organiseert Hanneke Janissen huisconcerten in Tilburg. Op het programma staan in 2012: Pete Thom (17 februari), Bram Taylor (13 april) en Other Roads (22 november).
|
|
Lees meer... |
|
The FolkSurvival Club in Amsterdam en Westelbeers |
Komende zondag, 12 februari, staat The FolkSurvival Club in Paradiso in Amsterdam, en op 26 februari doet de formatie De Cultuur Boerderij in Westelbeers aan.
|
|
Lees meer... |
|
Optreden Linde Nijland afgelast |
Helaas kan het concert van het Linde Nijland Trio bij Folkclub Twente vanavond (3 feb. '12) wegens een keelontsteking van Linde niet doorgaan. Een goede vervanging zoeken is op deze korte termijn niet meer mogelijk aldus de Stichting Folkclub Twente, die hoopt dat mensen niet voor niets hoeven afreizen naar Boekelo.
|
|
|
|
Laatste folkcafé's in Oss |
Onder de noemer Last Farewell Concerts zijn er nog 3 folkcafé's in de Groene Engel in Oss. Op 5 februari is er Fiddlehead, op 4 maart speelt Wild Geese en op 1 april sluit Cloggy Dew de reeks af en gaat de Groene Engel op zondag dicht.
|
|
Lees meer... |
Morgen, vrijdag 3 februari 2012, is de veelzijdige blues van Native American singer-songwriter Pura Fe' te horen in RASA in Utrecht.
|
|
Lees meer... |
Op zondag 12 februari zal de Duitse formatie Cara optreden in de Fookhook te Sevenum.
|
|
Lees meer... |
|
CD presentatie Change of Key met Amerikaanse fiddler Tim Crouch |
| Op zaterdag 21 en zondag 22 april zal Change of Key de nieuwe cd presenteren in Haastrecht, met als speciale gast de Amerikaanse fiddler Tim Crouch.
|
|
Lees meer... |
|
Concert voor Gert in Terneuzen |
Op zondagmiddag 29 januari herdenken Zeeuwse muzikanten gitarist Gert de Meijer in Porgy & Bess in Terneuzen.
|
|
Lees meer... |
|
Andar stelt cd voor bij GUO in Oisterwijk |
| Op zaterdag 28 januari 2012 is stelt de groep Andar (voorheen Munnelly & Friends) zijn debuut-cd voor bij GUO in CC Tiliander te Oisterwijk.
|
|
Lees meer... |
|
OGHAM WEER IN CONCERTZAAL TILBURG |
Ook dit jaar staat Ogham weer met Keltische muziek in de Concertzaal Tilburg en wel op zaterdag 11 februari 2012.
|
|
Lees meer... |
|
Griekse zangeres in Nederland |
De Griekse zangeres Savina Yannatou & de groep Primavera en Salonico zijn te zien in Amsterdam (3 februari), Den Haag (4 feb.) en Utrecht (5 feb.).
|
|
Lees meer... |
|
Songwriters Circle in Nijmegen |
| Op zondag middag 29 januari 2012 gaat in café Trianon in Nijmegen een nieuw project van start: Songwriters Circle.
|
|
Lees meer... |
|
Huisconcert Vicki Swan & Jonny Dyer |
Op vrijdag 3 februari komt er een wel heel byzonder concert bij Karin in de huiskamer in Den Haag.
|
|
Lees meer... |
|
Optredens Rig The Jig geannuleerd |
Ten gevolge van tragische familie-omstandigheden bij een drietal leden van de Ierse band Rig The Jig is besloten de Nederlandse tour te annuleren. Er stonden optredens gepland in Zevenaar, Sevenum (Fookhook) en Sneek. |
|
|
|
Folkconcerten in Wahlwiller |
| Het huiskamertheater in Wahlwiller heeft een naam gekregen: Pandora Podium. Op het programma staan vanaf 22 januari o.a. Nicole Bolton & John Jeninga, Martin Hutchinson, Camille Bloom en Shannon Lyon & Elly Kellner.
|
|
Lees meer... |
Zaterdagavond 4 februari is er Ierse muziek van Kilshannig in het Zaantheater in Zaandam.
|
|
Lees meer... |
|
|
