spacer
header
header
 
Geschiedenis volksmuziek (5)
maandag, 26 juni 2006 17:43
In deel 5 van De Geschiedenis van de Volksmuziek in Europa besteedt Crispijn Oomes aandacht aan het verschijnsel Nationalisme.

Nationalisme
Sedert de Franse Revolutie braken de ideeën van de Verlichting eindelijk door naar het brede volk. Men ontworstelde zich aan de macht van kerk en adel. Dat betekende o.a. serieuze herwaardering voor en emancipatie van het gewone volk (boeren en arbeiders), dus ook herwaardering van en openlijke trots op cultuuruitingen van het gewone volk, zoals de erkenning van de eigen volkstaal, de eigen vertellingen en sprookjes. Men noemde dat de ontdekking van de naties, oftewel nationalisme. Sommige minderheidstalen werden voor het eerst in de geschiedenis opgeschreven, zoals Hongaars, Tsjechisch en Slowaaks. Tegelijk met de nationale trots en de nationale taal werden ook de nationale volksmuziek, volksdansen en volksgebruiken geherwaardeerd, opgeschreven resp. beschreven. Wij praten nu over de periode vanaf 1800.

Geleidelijk aan werden de (nieuwe) grenzen tussen de naties belangrijker dan de grenzen tussen de standen. De nationale trots was geboren. Elke natie zag in de eigen volksmuziek en volksdans een kans om de nationale identiteit te beleven. En waar geen duidelijke nationale muziek of dans aanwezig was, moest die maar worden geschapen. Zo was de hierboven genoemde Hongaarse csárdás een kunstmatige uitvinding, gebaseerd op internationale hofmuziek, maar met enkele typische Hongaarse trekjes. Daarentegen werden de wals en de polka vereenzelvigd met het Duitse volk.

De huidige Hongaarse volksdansmuziek valt eigenlijk in vier categorieën onder te verdelen:
- oude Hongaarse volksdansen, grotendeels solo mannendansen, magyar genaamd
- militaire wervingsdansen, verbunkos genaamd
- de nieuwe csárdás, een adellijke dans voor paren
- zogenaamde Duits/Oostenrijkse dansen, de wals en de polka.
Voeg hier nog aan toe de tafelmuziek (luistermuziek, vaak klaagliederen) en je hebt een compleet beeld van de Hongaarse volksmuziek.

Het zal duidelijk zijn dat nationale trots gemakkelijk kan omslaan in een griezelig soort nationalisme. Vele landen hebben meegemaakt dat de heersende politiek de volksmuziek en -dans gingen gebruiken (misbruiken) voor hun politieke doelstellingen (o.a. voor parades). Dat is gebeurd onder bijna alle dictatoriale regimes (Duitsland, Italië, Roemenië, Bulgarije, Griekenland, Spanje). Dat is zelfs de reden dat in deze landen sommige mensen zich helemaal van de volksmuziek hebben afgekeerd. Juist omdat de communisten in Hongarije zich niet voor de volksmuziek interesseerden, werd de revivalbeweging ook een beetje een protestbeweging (zoals in West-Europa).  De revival is daar dus echt van onderen af gekomen en heeft thans het niveau van de heersende macht bereikt. (Flinke subsidies voor het Laatste Uur-CD-project en voor het Culturele Erfgoedhuis, inclusief het Hongaars Nationaal Danstheater. In Bulgarije en Roemenië echter heeft de volksmuziek nog steeds een vieze bijsmaak (vanwege het politieke misbruik) en is de animo voor een revival kleiner. Maar in Bulgarije hebben de staatsinstituten wel heel veel materiaal behouden, en ook gezorgd voor al die muziekscholen waar je traditionele instrumenten zoals de gajda en gadulka kon leren spelen.

Voor boekingen van diverse ensembles uit de wereldmuziek kan men terecht op de site van Crispijn Oomes: www.speelman.nl.
 
spacer
spacer

Recente concertberichten

Huisconcerten in Tilburg

Sinds kort organiseert Hanneke Janissen huisconcerten in Tilburg. Op het programma staan in 2012: Pete Thom (17 februari), Bram Taylor (13 april) en Other Roads (22 november).

Lees meer...
 
The FolkSurvival Club in Amsterdam en Westelbeers

Komende zondag, 12 februari, staat The FolkSurvival Club in Paradiso in Amsterdam, en op 26 februari doet de formatie De Cultuur Boerderij in Westelbeers aan.

Lees meer...
 
Optreden Linde Nijland afgelast

Helaas kan het concert van het Linde Nijland Trio bij Folkclub Twente vanavond (3 feb. '12) wegens een keelontsteking van Linde niet doorgaan. Een goede vervanging zoeken is op deze korte termijn niet meer mogelijk aldus de Stichting Folkclub Twente, die hoopt dat mensen niet voor niets hoeven afreizen naar Boekelo.

 
Laatste folkcafé's in Oss

Onder de noemer Last Farewell Concerts zijn er nog 3 folkcafé's in de Groene Engel in Oss. Op 5 februari is er Fiddlehead, op 4 maart speelt Wild Geese en op 1 april sluit Cloggy Dew de reeks af en gaat de Groene Engel op zondag dicht.

Lees meer...
 
Pura Fe' Trio in Utrecht

Morgen, vrijdag 3 februari 2012, is de veelzijdige blues van Native American singer-songwriter Pura Fe' te horen in RASA in Utrecht.

Lees meer...
 
Cara in de Fookhook

Op zondag 12 februari zal de Duitse formatie Cara optreden in de Fookhook te Sevenum.

Lees meer...
 
CD presentatie Change of Key met Amerikaanse fiddler Tim Crouch

Op zaterdag 21 en zondag 22 april zal Change of Key de nieuwe cd presenteren in Haastrecht, met als speciale gast de Amerikaanse fiddler Tim Crouch.

Lees meer...
 
Concert voor Gert in Terneuzen

Op zondagmiddag 29 januari herdenken Zeeuwse muzikanten gitarist Gert de Meijer in Porgy & Bess in Terneuzen.

Lees meer...
 
Andar stelt cd voor bij GUO in Oisterwijk

Op zaterdag 28 januari 2012  is stelt de groep Andar (voorheen Munnelly & Friends) zijn debuut-cd voor bij GUO in CC Tiliander te Oisterwijk.

Lees meer...
 
OGHAM WEER IN CONCERTZAAL TILBURG

Ook dit jaar staat Ogham weer met Keltische muziek in de Concertzaal Tilburg en wel op zaterdag 11 februari 2012.

Lees meer...
 
Griekse zangeres in Nederland

De Griekse zangeres Savina Yannatou & de groep Primavera en Salonico zijn te zien in Amsterdam (3 februari), Den Haag (4 feb.) en Utrecht (5 feb.).

Lees meer...
 
Songwriters Circle in Nijmegen

Op zondag middag 29 januari 2012 gaat in café Trianon in Nijmegen een nieuw project van start: Songwriters Circle.

Lees meer...
 
Huisconcert Vicki Swan & Jonny Dyer

Op vrijdag 3 februari komt er een wel heel byzonder concert bij Karin in de huiskamer in Den Haag.

Lees meer...
 
Optredens Rig The Jig geannuleerd

Ten gevolge van tragische familie-omstandigheden bij een drietal leden van de Ierse band Rig The Jig is besloten de Nederlandse tour te annuleren. Er stonden optredens gepland in Zevenaar, Sevenum (Fookhook) en Sneek.

 
Folkconcerten in Wahlwiller

Het huiskamertheater in Wahlwiller heeft een naam gekregen: Pandora Podium. Op het programma staan vanaf 22 januari o.a. Nicole Bolton & John Jeninga, Martin Hutchinson, Camille Bloom en Shannon Lyon & Elly Kellner.

Lees meer...
 
Kilshannig in Zaandam

Zaterdagavond 4 februari is er Ierse muziek van Kilshannig in het Zaantheater in Zaandam.

Lees meer...
 

WEEKAGENDA

zo 12 feb: Ottersum
Jelka van Houten & Anna de Beus
zo 12 feb: Sevenum
Cara
zo 12 feb: Amsterdam
The FolkSurvival Club
ma 13 feb: Eindhoven
Jelka van Houten
vr 17 feb: Tilburg
Pete Thom
vr 24 feb: Tilburg
Cuban Heels
za 25 feb: Tilburg
Omnia
za 25 feb: Moergestel
Dommelvolk & Niels van de Ven
za 25 feb: Tilburg
Barrelhouse
zo 26 feb: Westelbeers
The FolkSurvival Club
zo 26 feb: Ottersum
Jude Johnstone & Matty Charles
ma 27 feb: Eindhoven
Matty Charles
do 01 mrt: Ottersum
JW Roy
vr 02 mrt: Eindhoven
Celtic Folk Night
vr 02 mrt: Landgraaf
Cedar Creek
za 03 mrt: Goirle
Folk in de Kapel: Brabocana
zo 04 mrt: Oss
Wild Geese
zo 04 mrt: Sevenum
Bring In The Spirit
zo 04 mrt: Ottersum
Martyn Joseph
ma 05 mrt: Eindhoven
Wizz Jones + Rachel Harrington
vr 09 mrt: Voorhout
Nick Keir en Stephen Quigg
za 10 mrt: Huizinge
Maalstroom met Jo Freya
zo 11 mrt: Ottersum
Rachel Harrington & The Knockouts
zo 11 mrt: Den Haag
Nick Keir & Stephen Quigg
ma 12 mrt: Eindhoven
Greg Trooper
za 17 mrt: Goirle
Folk in de Kapel: Eaden
zo 18 mrt: Ottersum
Elliott Murphy
zo 18 mrt: Ammerstol
Uncle Nobby
ma 19 mrt: Eindhoven
Martha Mendez
wo 21 mrt: Ottersum
Luka Bloom
 
spacer