|
|
|
|
|
|
Nikolaj Marks bouwt nyckelharpa's |
|
dinsdag, 15 mei 2007 19:45 |
Wie regelmatig het folkbal in Eindhoven bezoekt zal Nikolaj Marks wel
kennen. Hij speelt draailier, nyckelharpa en doedelzak in huisorkest
Travak. In dit artikel willen we hem voorstellen als bouwer van
nyckelharpa's, een vak dat hij sinds twee jaar serieus beoefent in zijn
eigen werkplaats, die hij speciaal daarvoor heeft ingericht. In
augustus zal hij met een stand op Folkwoods zijn instrumenten laten
zien.
Wat is een nyckelharpa?
Een nyckelharpa is een strijkinstrument waarbij de toonhoogte - net als bij de draailier - door een klavier veranderd wordt. Andere namen zijn Nyckelgiga en Nyckelspel. Het woord Nyckel is Zweeds en betekent Sleutel, waarmee de toetsen van het klavier bedoeld worden. Harpa wordt voor in het algemeen snaarinstrumenten, en in het bijzonder voor strijkinstrumenten gebruikt.
De oudste afbeelding van een nyckelharpa is te zien op een steenrelief in een kerk in Gotland, Zweden, en dateerd van ca. 1350. Tot ver in de 17de eeuw kwam het instrument in heel midden Europa voor, maar sindsdien vind je de nyckelharpa hoofdzakelijk in Zweden terug.
De nyckelharpa komt in verschillende vormen voor. In principe is het aantal speelsnaren en resonantiesnaren bepalend voor de naamgeving. De moderne vorm, de harpa die wij tegenwoordig in het algemeen nyckelharpa noemen, is de chromatische nyckelharpa en werd in het begin van de 20ste eeuw ontwikkeld. Het instrument bezit drie in halve tonen (chromatisch) oplopende toetsrijen. Bovendien beschikt het over een extra bourdonsnaar en 12 resonantiesnaren.
Nikolaj Marks
In 1987 kwam Nikolaj terecht op een cursus waar hij leerde om een draailier te bouwen en kwam hij tot de ontdekking dat hij een folkie was. Nu is het twintig jaar later, en laat hij met Travak zien en horen dat de folk hem goed bevalt. Zelf instrumenten bouwen is hij ook blijven doen, en sinds een paar jaar bouwt hij dus nyckelharpa's. Dit instrument wordt de laatste jaren steeds populairder, niet alleen in Zweden, maar ook in bijvoorbeeld Duitsland en Amerika.
Nikolaj Marks
Over hoe hij begon met het zelf bouwen vertelt hij:
Zo'n 15 jaar geleden ben ik voor het eerst iemand met een nyckelharpa tegengekomen. Het instrument maakte gelijk een onuitwisbare indruk op mij. Enkele jaren daarna ben ik met een kennis van mij aan de slag gegaan om er zelf een te bouwen. Achteraf gezien waren de resultaten vrij mager, maar goed genoeg om de vonk helemaal te laten overslaan. Twee jaar geleden besloot ik om mijn hobby instrumentenbouwen nu eens goed aan te gaan pakken waarna ik mijn eigen werkplaats heb ingericht. Een directe voorbeeldbouwer heb ik niet, maar ik heb wel veel bewondering voor het werk van Esbjörn Hogmark en Peder Källman. Net als deze twee probeer ik het maximale uit deze instrumenten te halen. Daarom werk ik uitsluitend met de beste materialen en staat het eindresultaat boven het aantal arbeidsuren. Daarmee is gelijk gezegd dat mijn productie laag zal blijven, maar dat heb ik liever dan een advertentie op Marktplaats met het kopje, "Wegens aanschaf van een beter instrument".
Bezoek Nikolaj en zijn instrumenten ook op de website: www.nyckelharpa.nl.
|
|
|
|
|
Newsflash
Op zondag 26 en dinsdag 28 mei komt Steve Earle met The Dukes zijn nieuwe plaat The Low Highway voorstellen in respectievelijjk Paradiso in Amsterdam en De Effenaar in Eindhoven. Folkforum mag 2 exemplaren van deze cd weggeven.
|
|
Lees meer... |
Recente concertberichten
|
Celtic Night in Landgraaf |
Op zaterdag 25 mei is er een Celtic Night in Theater Landgraaf. Er komt dan Keltische folkmuziek voorbij van Needle & Sword, Kyle Carey & Craig Werth & Ron Janssen en Mind The Midgie.
|
|
Lees meer... |
|
Daar komt de Boegieman! in theaters Utrecht |
| Daar komt de Boegieman! gaat het theater in: op 25 en 26 mei en 2 en 9 juni is de liedjesvoorstelling voor kinderen te zien in een paar theaters in Utrecht.
|
|
Lees meer... |
|
Bob Till You Drop! in Middelburg |
| Op donderdag 16 mei staat een keur aan Zeeuwse en Vlaamse muzikanten op het podium van De Spot in Middelburg om een eerbetoon te brengen aan het oeuvre van Bob Dylan.
|
|
Lees meer... |
|
JAZZ-WERELDMUZIEK CONCERT TOMÁŠ LIŠKA & MARTA TOPFEROVÁ |
| Op eerste Pinksterdag, zondagavond 19 mei, treedt de wereldberoemde bassist Tomáš Liška op in Noordwijk met de formatie Milokraj.
|
|
Lees meer... |
|
GUO-concertserie 2013/2014 in nieuwe locaties |
Met ingang van GUO-concertserie 2013/2014 verkast Groeten Uit Oisterwijk naar drie locaties in Oisterwijk. Het publiek kan daar optredens verwachten van Vers Folk, David Munnelly (met een bijzonder project), Veulpoepers 3.0, Willem Vermandere, The Tannahill Weavers en Griff Trio & Monte Arvu.
|
|
Lees meer... |
|
Jubileumavond van De Lantaern met Amadan |
Op zaterdag 25 mei 2013 viert de Lantaern in Zevenaar zijn 35-jarig jubileum met een optreden van Amadan.
|
|
Lees meer... |
|
Bob Dylan Tribute in Baarlo |
Cultuurpodia Peel & Maas presenteert de Gentse Bob Dylan Tribute met Bruno Deneckere, Derek & Nils De Caster op zaterdag 18 mei in Muzieksalon Thalia in Baarlo.
|
|
Lees meer... |
Tot en met 19 mei is Antje Duvekot op tour in Nederland om haar nieuwe album New Siberia voor te stellen. Vanavond is ze te zien in Bad Nieuweschans, verder doet zij o.a. Eindhoven, Bergen op Zoom, Amsterdam en Borger aan.
|
|
Lees meer... |
Op zondag 26 mei treedt de nieuwe folk/rockband De Vliering op. In Café 'T Zwarte Paard in Noordeloos (Botersloot 15) gaat om 16.00 uur het dak eraf.
|
|
Lees meer... |
|
Mizrakh bij Folkclub Twente |
| Omdat ze ze bij folkclub Twente zo goed vinden, hebben ze voor de derde keer de balkan- en klezmerband Mizrakh uitgenodigd om op te treden. Dat gebeurt op vrijdag 17 mei in Boekelo.
|
|
Lees meer... |
| Live Stage Marnix in Ede presenteert op 16 mei de Canadese singer-songwriter-gitarist Cara Luft.
|
|
Lees meer... |
| Op zaterdag 18 mei brengt singer-songwriter Cedric Watson bij RASA in Utrecht zijn eigen mix van cajun, creole en zydeco met af en toe een deuntje bluegrass.
|
|
Lees meer... |
|
THE LUMINEERS VERPLAATST NAAR HEINEKEN MUSIC HALL |
Wegens de enorme vraag naar kaarten is het optreden van The Lumineers op 18 november aanstaande verplaatst van MC Vredenburg Leidsche Rijn in Utrecht naar de Heineken Music Hall in Amsterdam.
|
|
Lees meer... |
Van 2 t/m 17 mei is singer-songwriter Martyn Joseph op tour in Nederland. Hij doet o.a. Amen, Wageningen, Den Haag en Leiden aan.
|
|
Lees meer... |
|
Win de nieuwe cd van Steve Earle |
Op dinsdag 28 mei komt Steve Earle met The Dukes zijn nieuwe plaat The Low Highway voorstellen in De Effenaar in Eindhoven en Folkforum mag 2 exemplaren van deze cd weggeven.
|
|
Lees meer... |
|
Ierse topformatie Tremolo maakt Nederlands debuut in Den Bosch |
Op zaterdag 27 april staat de Ierse topformatie Tremolo voor het eerst op een Nederlands podium, dat van de Toonzaal in Den Bosch. Achteraf is er mogelijkheid voor sessie in de foyer.
|
|
Lees meer... |
|
|
