|
|
|
|
|
|
Nikolaj Marks bouwt nyckelharpa's |
|
dinsdag, 15 mei 2007 19:45 |
Wie regelmatig het folkbal in Eindhoven bezoekt zal Nikolaj Marks wel
kennen. Hij speelt draailier, nyckelharpa en doedelzak in huisorkest
Travak. In dit artikel willen we hem voorstellen als bouwer van
nyckelharpa's, een vak dat hij sinds twee jaar serieus beoefent in zijn
eigen werkplaats, die hij speciaal daarvoor heeft ingericht. In
augustus zal hij met een stand op Folkwoods zijn instrumenten laten
zien.
Wat is een nyckelharpa?
Een nyckelharpa is een strijkinstrument waarbij de toonhoogte - net als bij de draailier - door een klavier veranderd wordt. Andere namen zijn Nyckelgiga en Nyckelspel. Het woord Nyckel is Zweeds en betekent Sleutel, waarmee de toetsen van het klavier bedoeld worden. Harpa wordt voor in het algemeen snaarinstrumenten, en in het bijzonder voor strijkinstrumenten gebruikt.
De oudste afbeelding van een nyckelharpa is te zien op een steenrelief in een kerk in Gotland, Zweden, en dateerd van ca. 1350. Tot ver in de 17de eeuw kwam het instrument in heel midden Europa voor, maar sindsdien vind je de nyckelharpa hoofdzakelijk in Zweden terug.
De nyckelharpa komt in verschillende vormen voor. In principe is het aantal speelsnaren en resonantiesnaren bepalend voor de naamgeving. De moderne vorm, de harpa die wij tegenwoordig in het algemeen nyckelharpa noemen, is de chromatische nyckelharpa en werd in het begin van de 20ste eeuw ontwikkeld. Het instrument bezit drie in halve tonen (chromatisch) oplopende toetsrijen. Bovendien beschikt het over een extra bourdonsnaar en 12 resonantiesnaren.
Nikolaj Marks
In 1987 kwam Nikolaj terecht op een cursus waar hij leerde om een draailier te bouwen en kwam hij tot de ontdekking dat hij een folkie was. Nu is het twintig jaar later, en laat hij met Travak zien en horen dat de folk hem goed bevalt. Zelf instrumenten bouwen is hij ook blijven doen, en sinds een paar jaar bouwt hij dus nyckelharpa's. Dit instrument wordt de laatste jaren steeds populairder, niet alleen in Zweden, maar ook in bijvoorbeeld Duitsland en Amerika.
Nikolaj Marks
Over hoe hij begon met het zelf bouwen vertelt hij:
Zo'n 15 jaar geleden ben ik voor het eerst iemand met een nyckelharpa tegengekomen. Het instrument maakte gelijk een onuitwisbare indruk op mij. Enkele jaren daarna ben ik met een kennis van mij aan de slag gegaan om er zelf een te bouwen. Achteraf gezien waren de resultaten vrij mager, maar goed genoeg om de vonk helemaal te laten overslaan. Twee jaar geleden besloot ik om mijn hobby instrumentenbouwen nu eens goed aan te gaan pakken waarna ik mijn eigen werkplaats heb ingericht. Een directe voorbeeldbouwer heb ik niet, maar ik heb wel veel bewondering voor het werk van Esbjörn Hogmark en Peder Källman. Net als deze twee probeer ik het maximale uit deze instrumenten te halen. Daarom werk ik uitsluitend met de beste materialen en staat het eindresultaat boven het aantal arbeidsuren. Daarmee is gelijk gezegd dat mijn productie laag zal blijven, maar dat heb ik liever dan een advertentie op Marktplaats met het kopje, "Wegens aanschaf van een beter instrument".
Bezoek Nikolaj en zijn instrumenten ook op de website: www.nyckelharpa.nl.
|
|
|
|
|
Recente concertberichten
| Sinds kort organiseert Hanneke Janissen huisconcerten in Tilburg. Op het programma staan in 2012: Pete Thom (17 februari), Bram Taylor (13 april) en Other Roads (22 november).
|
|
Lees meer... |
|
The FolkSurvival Club in Amsterdam en Westelbeers |
Komende zondag, 12 februari, staat The FolkSurvival Club in Paradiso in Amsterdam, en op 26 februari doet de formatie De Cultuur Boerderij in Westelbeers aan.
|
|
Lees meer... |
|
Optreden Linde Nijland afgelast |
Helaas kan het concert van het Linde Nijland Trio bij Folkclub Twente vanavond (3 feb. '12) wegens een keelontsteking van Linde niet doorgaan. Een goede vervanging zoeken is op deze korte termijn niet meer mogelijk aldus de Stichting Folkclub Twente, die hoopt dat mensen niet voor niets hoeven afreizen naar Boekelo.
|
|
|
|
Laatste folkcafé's in Oss |
Onder de noemer Last Farewell Concerts zijn er nog 3 folkcafé's in de Groene Engel in Oss. Op 5 februari is er Fiddlehead, op 4 maart speelt Wild Geese en op 1 april sluit Cloggy Dew de reeks af en gaat de Groene Engel op zondag dicht.
|
|
Lees meer... |
Morgen, vrijdag 3 februari 2012, is de veelzijdige blues van Native American singer-songwriter Pura Fe' te horen in RASA in Utrecht.
|
|
Lees meer... |
Op zondag 12 februari zal de Duitse formatie Cara optreden in de Fookhook te Sevenum.
|
|
Lees meer... |
|
CD presentatie Change of Key met Amerikaanse fiddler Tim Crouch |
| Op zaterdag 21 en zondag 22 april zal Change of Key de nieuwe cd presenteren in Haastrecht, met als speciale gast de Amerikaanse fiddler Tim Crouch.
|
|
Lees meer... |
|
Concert voor Gert in Terneuzen |
Op zondagmiddag 29 januari herdenken Zeeuwse muzikanten gitarist Gert de Meijer in Porgy & Bess in Terneuzen.
|
|
Lees meer... |
|
Andar stelt cd voor bij GUO in Oisterwijk |
| Op zaterdag 28 januari 2012 is stelt de groep Andar (voorheen Munnelly & Friends) zijn debuut-cd voor bij GUO in CC Tiliander te Oisterwijk.
|
|
Lees meer... |
|
OGHAM WEER IN CONCERTZAAL TILBURG |
Ook dit jaar staat Ogham weer met Keltische muziek in de Concertzaal Tilburg en wel op zaterdag 11 februari 2012.
|
|
Lees meer... |
|
Griekse zangeres in Nederland |
De Griekse zangeres Savina Yannatou & de groep Primavera en Salonico zijn te zien in Amsterdam (3 februari), Den Haag (4 feb.) en Utrecht (5 feb.).
|
|
Lees meer... |
|
Songwriters Circle in Nijmegen |
| Op zondag middag 29 januari 2012 gaat in café Trianon in Nijmegen een nieuw project van start: Songwriters Circle.
|
|
Lees meer... |
|
Huisconcert Vicki Swan & Jonny Dyer |
Op vrijdag 3 februari komt er een wel heel byzonder concert bij Karin in de huiskamer in Den Haag.
|
|
Lees meer... |
|
Optredens Rig The Jig geannuleerd |
Ten gevolge van tragische familie-omstandigheden bij een drietal leden van de Ierse band Rig The Jig is besloten de Nederlandse tour te annuleren. Er stonden optredens gepland in Zevenaar, Sevenum (Fookhook) en Sneek. |
|
|
|
Folkconcerten in Wahlwiller |
| Het huiskamertheater in Wahlwiller heeft een naam gekregen: Pandora Podium. Op het programma staan vanaf 22 januari o.a. Nicole Bolton & John Jeninga, Martin Hutchinson, Camille Bloom en Shannon Lyon & Elly Kellner.
|
|
Lees meer... |
Zaterdagavond 4 februari is er Ierse muziek van Kilshannig in het Zaantheater in Zaandam.
|
|
Lees meer... |
|
|
