Sido Martens - .H.O.E.R.A. - eigen beheer (https://sidomartens.nl)
Voormalig medewerker van Folkforum, Henk Hoogenstraaten, maakt nog steeds jaarlijstjes. Een van de albums die op zijn eindlijst van Mooiste Muziekskes terecht kunnen komen, .H.O.E.R.A. van Sido Martens, is nog maar net verschenen, maar maakte zoveel indruk dat Henk onderstaande recensie op Facebook plaatste:
MIJN MOOISTE MUZIEKSKES 2025
Zonder het nou meteen over het Heintje Davids-effect te hebben is hier ondanks zijn aankondiging te stoppen, het nieuwe album van Nederlands grootste singer-songwriter.
Sido Martens - .H.O.E.R.A.
Sido Martens anno 2025. Van de glimlach bij zacht schrijnende pareltjes tot kippenvel bij zijn poëtische maar scherp verwoorde observaties van de narigheid die ons leven nu overspoelt. Bitterzoet repertoire van ’n nog altijd opgeruimde dichterlijke singer-songwriter, die zich toenemend zorgen maakt over deze tijd.
Hij zou er vijf jaar geleden mee stoppen, en na zijn 75ste verjaardag opnieuw. Maar hij kan het niet laten. Dus valt op het scheiden van de markt, toch een nieuw album in de bus. Titel .H.O.E.R.A. Zelf zegt hij in het schitterende albumboekje: “Wat ik kan doen is liedjes (blijven) maken. Om te prikkelen, om het mooie te zien en te voelen, om te troosten misschien. Niet omdat ik me daarvoor op de borst wil slaan (…) maar uit drang en persoonlijke noodzaak."
Na een snelle luisterbeurt ben ik blij dat hij .N.I.E.T. gestopt is. De teksten zijn zo mogelijk donkerder dan ooit net als het huidige wereldbeeld. Ongetwijfeld de trigger voor deze nieuwe .S.T.A.R.T.
Als een drone cirkelt hij boven de van godverlaten tijdgeest. Hij bedenkt bijbehorende soms huiveringwekkende melodielijnen. En in elke komma, elk woord, in elke zin - hoe poëtisch ook – in elk vaak bitterzoet nummer proef je de zorgen van de tekstdichter. Voel je de somberheid over het huidige wereldbeeld.
Wie heeft de beelden uit de Oekraïne niet op z’n netvlies. Zo huiver je in het nummer Pijlers over hoe de dood rondwaart op ’t slagveld. Het beklemmend gevoel in de muziek neemt toe, tremolo’s op de viool en een grimmige climax met blazers en viool. Sido zingt ondermeer:
er liggen mannen bij de vleet
zo plompverloren op een hoop
of heel alleen en ongekleed
met open ogen, open mond
soms onbeschadigd en compleet
vaak onherkenbaar, zwaar verwond
zoals alleen de dood aan harten vreet
bloed onder nagels, bloed in de grond
In de eerste twee nummers Kramphart en Notendop zonder ze met naam en toenaam te noemen, gaat het over de hoofdrolspelers die op het wereldtoneel met de waarheid spelen. Bij ‘n prachtige toon uit de sax van Hubert Heeringa gaat het van: ‘zijn standbeeld blinkt / aanbeden wordt door man vrouw kind / zo slaafs verblind / doffe haat verbindt’.
En even verderop bij een lome swing op getokkelde snaren, zachte drum, vibrafoon: het is een zwanenzang / het is een tranendal / het is het onverschil / dat nooit verdwijnen zal / waar aan een zijden draad / nog laatste hoop bestaat / en in zijn gouden kooi / lieve vrede langzaam vergaat.
Nog meer over de dreiging en oorlog in Doet er Toe. Bij verbluffend snarenspel en accordeon eindigt het met de droevige cynische zinnen: 'wat doet ’t er nog toe, wie je sterven laat’…
Naast dood en verderf zijn er natuurlijk meer thema’s op dit boeiende 20 (!) nummers omvattende album: relaties, natuur, gezin, klimaatverandering. Er komen zoveel mooie, maar ook schokkende poëtische zinnen voorbij. Okay, nog drie dan.
In Dijk van moed zingt Sido over klimaatverandering en uitblijven van adequate maatregelen: ‘Daar is de vloed, die sterker is, dan wij konden bevroeden. Geen dijk van moed, geen vrije wil die ons nog zal behoeden’.
Over relaties gaat het in (Mijn) Ideaal bij trage cadans melancholisch ingekleurd met accordeon en blazer: zag ik maar jouw zonzij / kreeg ik maar de geest / waren wij al veel langer / fijn samen geweest. En in Moederdood: als ik dood ben mag ik dan weer bij mijn moeder slapen / daar bij haar in de kist daar diep in de klei / ze gaat het niet merken, geen last van me hebben / dan ben ik heel lief, want ze hoort toch bij mij…
Het album sluit bij hoge uitzondering af met een cover. Een Sido-interpretatie van de Cream-hit White Room uit 1968, vier jaar voor Sido furore maakte in Fungus met Kaap’ren Varen. Sido vindt het een van de fraaiste rocksongs uit zijn jonge jaren en leent ‘m graag van Jack Bruce, de bassist. Sido schrijft er zijn eigen tekst bij onder de titel Lakens, maar over hetzelfde onderwerp, een verloren liefde. De gillende gitaarsolo waarmee Eric Clapton het nummer destijds afsloot is nu vervangen door de E-Bow van Sido.
Sido omringt zich met voortreffelijke begeleiders die elk liedje voorzien van een passende klankkleur. Meestal geruisloos voegende muziek. Het is dan ook heerlijk dat Sido de muzikanten die hem al jarenlang zo goed aanvoelen weer opgetrommeld heeft:
Om te beginnen, ik noemde hem al een paar keer: Hubert Heeringa: viool, mondharmonica, EWI & saxofoons. Hij is al meer dan een kwart eeuw multi instrumentalist, arrangeur, (bijna vaste begeleider).
Lielian Tan: drums (veelgevraagd enthousiast drumster, o.a Flageolettes).
Peter Pot: trekharmonica (kunstschilder en diatonische accordeonist o.a. Pot, Lienen en Baumgarten).
Jeroen de Jong: accordeon, autoharp en keyboard, (o.m. Cochon Bleu)
Ruben Mulder: vibrafoon. Hij heeft ondermeer door Europa getoerd met het grote tribute-project The Wall – 45 years met het Pink Floyd Project (tribute-band).
Tot slot. Wat doen trouwens al die punten daar in de titel? Stipuleren ze juist het hoera voor een nieuw begin, een nieuw leven? Punten om na elke letter even stil te staan, of benadrukt deze interpunctie de blijheid dat het ei gelegd is? Wat mij betreft is het geen einde der tijden, hoewel de teksten me wel bedrukt achterlaten. Het voelt immers als een angstige droom. Maar gelukkig hebben we de muziek nog. Die zich als een vriendelijke warme deken om je heen slaat. Die behaaglijk voelt als de sfeer van een knetterend haardvuur op een winteravond.
PS: helaas is op internet nog geen enkele video beschikbaar om te verwijzen naar een van Sido’s liedjes van .H.O.E.R.A. Dan maar het origineel waar Martens zijn lied Lakens op baseert: White Room van Cream (’68): https://youtu.be/QgobtoGEnn0?si=h5OOb-WNttohjgX0